Sólveig Helgadóttir, doktor frá Læknadeild
Bráður nýrnaskaði er kostnaðarsamur og erfiður kvilli, bæði fyrir sjúklinga og heilbrigðiskerfið. Við höfum enn ekki fundið leið til að meðhöndla skaðann með beinum hætti og því er vonin sú að faraldsfræðilegar rannsóknir geti bent okkur inn á nýjar og betri brautir til að fyrirbyggja vandann.“
Þetta segir doktorinn Sólveig Helgadóttir sem rannsakaði bráðan nýrnaskaða eftir miklar skurðaðgerðir ásamt stóru rannsóknarteymi sem samanstendur af læknum á ýmsum sérsviðum. Hefur hópurinn þegar birt nokkrar greinar um bráðan nýrnaskaða.
„Algengi nýrnaskaða fer eftir umfangi aðgerðar og aðdraganda en ekki síður eftir ástandi sjúklings fyrir aðgerð,“ segir Sólveig sem lauk doktorsprófi sínu snemma árs 2017. Hún bætir því við að eftir kransæðahjáveituaðgerð fái ríflega einn af hverjum tíu nýrnaskaða en tvöfalt fleiri eftir ósæðarlokuskipti.
„Hins vegar getur sjúklingur sem er yfir kjörþyngd og með sykursýki verið í meiri hættu á að fá nýrnabilun eftir minni háttar aðgerð en frískur sjúklingur sem undirgengst flóknari aðgerð.“
„Algengi nýrnaskaða fer eftir umfangi aðgerðar og aðdraganda en ekki síður eftir ástandi sjúklings fyrir aðgerð. Hins vegar getur sjúklingur sem er yfir kjörþyngd og með sykursýki verið í meiri hættu á að fá nýrnabilun eftir minni háttar aðgerð en frískur sjúklingur sem undirgengst flóknari aðgerð.“
Það á vel við Sólveigu að stunda rannsóknir því hún hefur alltaf verið forvitin og komst snemma að þeirri niðurstöðu að flest svör vekja hjá henni frekari spurningar. „Rannsóknir hafa veitt mér aðra og mikilvæga sýn á starf mitt sem klínískur læknir. Ekki síst hef ég orðið meðvitaðri um að oft eru fleiri vinklar á hverju vandamáli en maður gerir ráð fyrir í upphafi og að fæst svör eru hafin yfir gagnrýni. Auk þess finnst mér æ ljósara hve miklu máli forvarnir skipta þar sem almennt er mikið flóknara og erfiðara að meðhöndla vanda sem er fram kominn.“
Sólveig hóf rannsóknir á fimmta árinu í læknisfræði. Hún byrjaði þá að skoða árangur af hjartaaðgerðum en áhuginn beindist snemma að nýrunum. „Mér finnst svo áhugavert hversu miklu þessi litlu líffæri stýra. Á þessum tíma höfðu nýlega birst alþjóðleg skilmerki til greiningar á bráðum nýrnaskaða og því lá beint við að skoða það í fyrsta sinn á Íslandi.“
Sólveig segir að rannsóknir teymisins staðfesti tengsl nýrnaskaða við verri útkomu sjúklinga, hvort sem er aukin tíðni sýkinga, hjartsláttartruflana eða dauða. „Sem stendur vinnum við að enn frekari rannsóknum á efninu með aukinni áherslu á langtímahorfur sjúklinga.“
Leiðbeinendur: Tómas Guðbjartsson, Gísli H. Sigurðsson og Runólfur Pálsson, prófessorar við Læknadeild, Martin Ingi Sigurðsson, svæfinga- og gjörgæslulæknir við Duke-háskóla, Ólafur Skúli Indriðason, nýrnalæknir við Landspítala, og Arnar Geirsson, dósent við Yale-háskóla.