Skip to main content

Tókst á við útúrsnúninga í verki Vians

Trausti Júlíusson, MA frá Íslensku- og menningardeild

„Ég kynntist verkum Boris Vians þegar ég var við nám í Frakklandi á níunda áratugnum. Á þýðinganámskeiði í námi mínu í Háskóla Íslands fengum við svo það verkefni að þýða upphaf bókarinnar L‘Écume des jours. Þetta tvennt varð til þess að ég ákvað að þýða bókina alla sem lokaverkefni,“ segir Trausti Júlíusson, um meistaraverkefni sitt í þýðingafræði, bókina Froðu daganna.

Franski rithöfundurinn Boris Vian er ekki ýkja þekktur hér á landi. Froða daganna, þekktasta verk Vians, kom út í París árið 1947. Bókin rekur sögu Colins, ungs manns, sem lifir áhyggjulausu lífi en dreymir um að verða ástfanginn. Hann kynnist Chloé, þau gifta sig og allt virðist fullkomið. En þá grípa örlögin inn í. Inn í þetta blandast ýmsir skrítnir og skemmtilegir hlutir svo að úr verður saga sem er í senn hrífandi harmræn ástarsaga, litrík samtímalýsing og súrrealísk fantasía. Bókin naut takmarkaðrar hylli framan af en eftir að höfundurinn féll frá árið 1959, aðeins 39 ára gamall, jókst áhugi á henni smám saman og undanfarin ár hefur hún verið ein af vinsælustu vasabrotsbókum Frakka.

Trausti Júlíusson

„Það er stór áskorun að koma texta frá öðru menningarsvæði og öðrum tíma til skila til lesenda á Íslandi í dag. Að auki er stíll verksins sérstakur.“

Trausti Júlíusson

Trausti segir að áskoranirnar við þýðingu verksins hafi verið margar. „Það er stór áskorun að koma texta frá öðru menningarsvæði og öðrum tíma til skila til lesenda á Íslandi í dag. Að auki er stíll verksins sérstakur. Mikilvægasta nýsköpunin í L‘Écume des jours tengist tungumálinu sjálfu: Vian býr til ný orð, snýr út úr merkingu orða, setur þau stundum þar sem þau eiga ekki við og leikur sér með hlutverk þeirra, hljóðan og samsetningu. Þetta skapar þýðandanum bæði erfið og spennandi verkefni,“ bendir Trausti á.

Auk þýðingar á L‘Écume des jours fólst lokaverkefni Trausta í fræðiritgerð um þýðinguna. Þar tókst hann m.a. á við klassískt viðfangsefni þýðandans: „Á þýddur texti að hljóma eins og hann hafi verið hugsaður og skrifaður á markmálinu eða er nauðsynlegt að halda í einhver framandi einkenni hans til þess að koma stíl höfundar og inntaki verksins til skila?“ útskýrir Trausti sem hefur fullan hug á að fá þýðinguna útgefna.

Leiðbeinandi: Ásdís Rósa Magnúsdóttir, prófessor við Deild erlendra tungumála, bókmennta og málvísinda.