Laufey Hrólfsdóttir doktorsnemi og Þórhallur Ingi Halldórsson og Ingibjörg Gunnarsdóttir prófessorar, öll við Matvæla- og næringarfræðideild
Líkur eru á að þungaðar konur fái fylgikvilla á borð við háþrýsting, meðgöngusykursýki og jafnvel fóstureitrun verði þyngdaraukning of mikil hjá þeim á meðgöngunni. Samfara þessu geta orðið óæskilegar fyrirburafæðingar. Nú stendur yfir rannsókn innan Háskóla Íslands þar sem kannað er hvort fæðumynstur snemma á meðgöngu tengist þyngdaraukningu á meðgöngu. Frumgögn eru fengin með stuttum spurningalista um fæðuval sem alls 2.105 barnshafandi konur svöruðu.
„Í framhaldi af greiningum á niðurstöðum úr svörum þátttakenda verður forspárgildi með tilliti til meðgöngusykursýki, háþrýstings á meðgöngu, meðgöngueitrunar og fyrirburafæðinga einnig skoðað,“ segir Þórhallur Ingi Halldórsson, prófessor í næringarfræði, sem leiðir rannsóknina ásamt samstarfskonu sinni, Ingibjörgu Gunnarsdóttur prófessor, en verkefnið er hluti af doktorsnámi Laufeyjar Hrólfsdóttur við Matvæla- og næringarfræðideild.
Laufey Hrólfsdóttir, Þórhallur Ingi Halldórsson og Ingibjörg Gunnarsdóttir
„Það er verulega flókið að meta mataræði sem endurspeglar fæðuvenjur yfir lengri tíma og slíkt krefst mikils tíma og einbeitingar af hálfu þátttakenda."
Þórhallur Ingi segir að síðastliðin 20 ár hafi þekking á tengslum næringar og meðgöngukvilla aukist umtalsvert og sýnt hafi verið fram á í rannsóknum að næring á meðgöngu tengist heilsu móðurinnar á meðgöngu og þroska, vexti og heilsu barnsins til lengri tíma.
„Það er verulega flókið að meta mataræði sem endurspeglar fæðuvenjur yfir lengri tíma og slíkt krefst mikils tíma og einbeitingar af hálfu þátttakenda. Af þessum sökum er mataræði nær aldrei skráð við eftirlit og eftirfylgni inni á sjúkrastofnunum, eins og gert er t.d. með reykingar, hreyfingu og aðra einfalda lífsstílsþætti. Mikil þörf er á einföldum mælikvörðum á hollustu fæðu sem unnt er að beita í klínísku starfi og það hvatti okkur áfram með þetta verkefni,“ segir Þórhallur.
Mikilli vinnu hefur verið varið í gagnasöfnun en nú styttist í fyrstu niðurstöður. „Við erum búin að taka saman meðgönguútkomur fyrir um átta hundruð konur og erum að hefja fyrstu greiningar. Alls eru um 35% kvenna að þyngjast meira en íslenskar ráðleggingar mælast til, sem eru 12 til 18 kíló fyrir konur í kjörþyngd og 7 til 12 kíló fyrir konur í yfirþyngd. Fyrstu niðurstöður benda einnig til þess að hluti kvennanna borði ekki nógu reglulega mat sem veitir mikilvæg næringarefni á borð við omega-3, joð og D-vítamín, sem gegna lykilhlutverki við fósturþroska,“ segir Þórhallur.
Bæði Þórhallur og Ingibjörg segja að tilgangur rannsóknarinnar sé að hanna skimun sem gæti verið nýtt með góðum árangri innan heilbrigðiskerfisins. „Skimun fyrir ófullnægjandi mataræði meðal barnshafandi kvenna gæti skilað sér í markvissari heilbrigðisþjónustu þar sem lífsstílsíhlutun yrði beint fyrst og fremst til þeirra kvenna sem þurfa inngrip,“ segir Þórhallur.