Álfhildur Hallgrímsdóttir, MA-nemi við Félagsráðgjafardeild
Því fylgja ýmsar breytingar á dag- legu lífi fólks að reskjast. Ein af þeim er að hætta að aka og skila inn ökuskírteininu. Álfhildur Hallgrímsdóttir, meistaranemi í öldrunarfræðum, kannar viðhorf eldra fólks til þessara breytinga í lokaverkefni sínu. „Rannsóknin beinist að öldruðum einstaklingum í Reykjavík á aldrinum 80 ára og eldri sem hafa látið af akstri. Tilgangurinn er að kanna reynslu þeirra, upplifun og líðan gagnvart aksturslokum og aðlögun að breyttum kringumstæðum. Áhersla mín sem rannsakanda er að varpa ljósi á það hvort aldraðir eigi kost á að lifa við sem eðlilegastar aðstæður þrátt fyrir að hafa misst út þann þátt að aka bifreið,“ útskýrir Álfhildur sem bæði ræðir við fólk og gerir fræðilega úttekt á málefninu.
Álfhildur Hallgrímsdóttir
„Rannsóknin beinist að öldruðum einstaklingum í Reykjavík á aldrinum 80 ára og eldri sem hafa látið af akstri. Tilgangurinn er að kanna reynslu þeirra, upplifun og líðan gagnvart aksturslokum og aðlögun að breyttum kringumstæðum.“
Í störfum sínum í tengslum við þjónustuíbúðir og félagsmiðstöðvar aldraðra varð Álfhildur þess vör hve erfitt getur verið að leggja bílnum og skila ökuskírteininu. „Ég taldi mig skynja að það verða ákveðin tímamót í lífi fólks þegar það hættir að aka. Fólk býr sig misjafnlega undir þessi tímamót, svona eins og gengur. Aldraðir eru misleitur hópur, sumir vilja keyra eins lengi og þeir geta en aðrir kjósa að leggja bílnum fyrr af ýmsum ástæðum,“ segir hún. Álfhildur bendir á að eftir því sem hlutfall aldraðra í þjóðfélaginu eykst fjölgi eldri ökumönnum. Að þessu þurfi að huga. „Áherslur í málefnum aldraðra, bæði á pólitísku og fræðilegu sviði, beinast að heilbrigðri og farsælli öldrun. Vaxandi kröfur eru um að fólk geti lifað eðlilegu lífi og verið virkir þátttakendur í samfélaginu eins lengi og kostur er, akstur einkabílsins er hluti af því,“ bætir hún við.
Álfhildur vinnur enn að rannsókninni en segir fyrstu niðurstöður sýna að það sé líf að loknum akstri. Þegar hún er innt eftir þýðingu rannsóknarinnar fyrir samfélagið bendir hún á að mikilvægt sé að opinber stefnumótun, stýring og úrræði, sem beinast að öldrunarþjónustu og akstri eldri borgara, taki mið af fyrirliggjandi upplýsingum um þeirra eigin viðhorf og reynslu. „Líta má á þessa rannsókn sem dálítinn lið í því að koma sjónarmiðum aldraðra fyrrverandi ökumanna á framfæri.“
Leiðbeinandi: Sigurveig H. Sigurðardóttir, dósent við Félagsráðgjafardeild.