Birna Arnbjörnsdóttir, prófessor við Deild erlendra tungumála, bókmennta og málvísinda
Birna Arnbjörnsdóttir, prófessor í annarsmálsfræði, kortleggur ásamt hópi fræðimanna og nema færni Íslendinga í ensku og notkun hennar á öllum skólastigum og í atvinnulífinu. Hún segir að Íslendingar ofmeti enskukunnáttu sína. „Í ljós kemur að fullorðnir í atvinnulífi og í háskólanámi ofmeta enskukunnáttu sína og að háskólanemar leggja mikla vinnu í að þýða, glósa, gúggla og vinna með enska texta til þess að skilja þá. Það er dulinn vandi sem fáir virðast átta sig á eða viðurkenna enda er gengið út frá því að allir geti notað ensku nánast til jafns við íslensku.“
Birna segir niðurstöður sýna að við búum við nýtt málumhverfi þar sem enska er notuð á einn eða annan hátt á öllum stigum þjóðlífsins þótt hún hafi ekki opinbera stöðu á Íslandi aðra en sem erlent mál. „Almennt er enskufærni ofmetin en niðurstöður okkar kalla á áherslubreytingar í íslenskri málstefnu og í kennslu á öllum skólastigum.“
Birna Arnbjörnsdóttir
„Í ljós kemur að fullorðnir í atvinnulífi og í háskólanámi ofmeta enskukunnáttu sína og að háskólanemar leggja mikla vinnu í að þýða, glósa, gúggla og vinna með enska texta til þess að skilja þá.“
Kveikjan að rannsókninni var það viðhorf að Íslendingar ættu að lýsa sig tvítyngda á bæði ensku og íslensku. „Við höfum gert viðhorfskannanir og metið enskufærni á annað þúsund Íslendinga en rannsóknin hefur staðið yfir í fjögur ár. Við vildum kanna enskufærni Íslendinga og notkun og hvort staða ensku á Íslandi hefði breyst á síðustu árum. Þá vildum við skoða enskukennslu í skólum og hvernig hún samræmist enskunotkun í háskólanámi og atvinnulífi.“ Birna segir að sárlega hafi vantað grunnrannsóknir sem byggja mætti á við gerð mál- og kennslustefnu. „Þá fannst okkur mikilvægt að kanna hvort háskólanemar og aðrir byggju yfir þeirri enskufærni sem krafist er í námi og starfi.“
Samkvæmt fyrstu niðurstöðum skilja Íslendingar meiri ensku en þeir geta notað og færnin er í daglegu máli en ekki í formlegu tal- og ritmáli. „Einnig kom í ljós að við upphaf enskukennslu í 4. bekk hafa nemendur náð markmiðum námskrár fyrir þann bekk og að nemendur telja ensku nauðsynlega fyrir lífið og líta ekki á hana sem fag.“ Birna segir að það viðhorf hafi komið í ljós að enska sé skemmtileg en að kennsla í tungumálinu bæti litlu við færni sem er aðallega fengin utan skólans.