Miðbiksmat í jarðeðlisfræði - Makoye Mabula Didas

Hægt er að fylgjast með á Zoom

Titill: Svæðisbundar breytingar á jarðvarma í Tansaníu ásamt endurbættu hugmyndalíkani af Ngozi jarðhitasvæðinu í suðvestur hluta landsins samkvæmt viðnáms-, þyngdar- og segulmælingum (Regional Thermal Anomalies in Tanzania and an Improved Geothermal Conceptual Model of the Ngozi Prospect in SW Tanzania Based on Results from Resistivity and Potential Field Studies)

Doktorsefni: Makoye Mabula Didas

Doktorsnefnd: Gylfi Páll Hersir, jarðeðlisfræðingur hjá ISOR (Leiðbeinandi)
Egidio Armadillo, prófessor við Universita’ di Genova, Ítalíu
William Cumming, jarðeðlisfræðingur við Cumming Geoscience, Santa Rosa CA, Bandaríkjunum
Ásdís Benediktsdóttir, jarðeðlisfræðingur hjá ISOR
Halldór Geirsson, dósent við Jarðvísindadeild Háskóla Íslands (Umsjónarmaður deildar)

Ágrip

Hér er varmaflæðið í Tansaníu kannað í fyrsta sinn. Tansanía er eina landið sem er sundurskorið af austur- og vesturhluta sigdalsins í Austur-Afríku (East African Rift System (EARS)). Meginmarkmið þessa verkefnis er að meta umfang jarðhitans á svæðinu með því að tengja saman viðnáms- (magnetotellúrík), segul- og þyngdarmæligögn ásamt tiltækum upplýsingum úr bergfræði, eldfjallafræði og sprungukortlagningu. Varmaflæðið í Tansaníu er kannað út frá meðal aflrófi heildarsegulsviðsins, m.ö.o. dýpinu á Curie flötinn. Niðurstöður eru bornar saman við mót möttuls og skorpu (Moho) samkvæmt viðtölufalli jarðskjálfta og þrívíðri túlkun þyngdarmæligagna. Sjónum er sérstaklega beint að Rungwe eldfjallasvæðinu (RVP), einu álitlegasta jarðhitasvæði landsins. Segul- og þyngdarmæligögn með hárri upplausn eru notuð til þess að kanna brotgjarnar eldfjallasprungur og áhrif þeirra á jarðhitakerfin á Rungwe svæðinu og þriggja vænlegustu jarðhitasvæðanna, þ.e.a.s. Ngozi (>230℃), Songwe (112℃) og Kiejo-Mbaka (140℃). Hugmyndalíkan Ngozi jarðhitakerfisins er uppfært í ljósi nýs viðnámslíkans samkvæmt þrívíðri túlkun eldri og nýrra MT mæligagna.
Fyrstu niðurstöður benda til þess að jákvæð frávik í varmaflæði í Tansaníu (hærri en 100 mW/m2) séu bundin við austurhluta Austur-Afríku sigdalsins, við plötuskil frá frumlífsöld (Proterozoic). Almennt falla jákvæð frávik saman við þekkta jarðhitavirkni á yfirborði og lítið dýpi á Moho (um 30-35 km). Jákvæð frávik í varmaflæði eru líka miðsvæðis í meginlandskjarna Tansaníu og tengjast líklega möttulstróki eins og hann kemur fram í túlkun skjálftamælinga. Samkvæmt okkar niðurstöðum er áhugaverðasta svæðið til frekari jarðhitarannsókna á yfirborði við EARS þrískilin nærri Rungwe eldfjallasvæðinu, fráreksskil EARS í norðurhluta landsins og svæðið við plötuskilin frá frumlífsöld sem EARS hefur hreyft við á nýjan leik.
Fyrstu niðurstöður túlkunar gagna frá Ngozi benda til þess að jarðhitakerfið sé innan öskju sem ekki var þekkt áður. Innan hennar og norðar tekur askja Ngozi við, sem er mun yngri og mynduð fyrir < 1 þúsund árum síðan. Barmar eldri öskjunnar markast af fónólítískum hraungúl með háu viðnámi, mynduðum fyrir um 9 miljónum árum síðan, en er nú að mestu þakinn ungum hraunum og/eða gjóskubergi. Líkanið bendir því til þess að Ngozi jarðhitasvæðið sé líklega stærra en áður var talið og gefur vísendingar um vænleg borstæði.