Bára Jóhannesdóttir, MA-nemi við Félags- og mannvísindadeild
„Markmiðið með rannsókninni var að skoða birtingarmyndir kvenna í tímaritinu Nýju lífi á árunum 1979 til 2008,“ segir Bára Jóhannesdóttir um lokaritgerð sína til MA-gráðu í félagsfræði. Niðurstöður rannsóknarinnar gefa til kynna að það séu ákveðnar væntingar í samfélaginu um útlit kvenna og að þær séu að mestu ómeðvitaðar og ekki ræddar.
„Ég hafði mikinn áhuga á að skoða hvaðan útlitsstaðlarnir sem við höfum koma og ég vildi vita hvaða áhrif þessar hugmyndir hafa á ungar stelpur sem eru að vaxa úr grasi,“ segir Bára. Hún segir að flest okkar séu með fyrir fram ákveðnar hugmyndir um kvenlegt útlit. „Konur gera sér ekki grein fyrir því hve miklum áhrifum þær verða fyrir vegna væntinga samfélagsins en í raun stýra þessar væntingar því hvernig þær líta á sjálfar sig,“ segir Bára en markmiðið með rannsókninni er að stuðla að vitundarvakningu og umræðu um þær kröfur sem gerðar eru til kvenna um útlit.
Bára Jóhannesdóttir
„Konur gera sér ekki grein fyrir því hve miklum áhrifum þær verða fyrir vegna væntinga samfélagsins en í raun stýra þessar væntingar því hvernig þær líta á sjálfar sig.“
Við gerð rannsóknarinnar einblíndi Bára fyrst og fremst á forsíðu tímaritsins Nýs lífs, auglýsingar og tískuþætti og skoðaði hvernig konurnar litu út á myndunum. „Það sem hefur helst breyst við blaðið í áranna rás er að nú er mun meira sýnt af beru holdi í blaðinu en áður. Í eldri blöðunum voru konurnar frekar í víðum og þægilegum fötum.“
Bára segir að ilmvatns-, hrukkukrems- og snyrtivöruauglýsingar hafi verið mikill meirihluti af auglýsingum tímaritsins. „Þau skilaboð sem konur fá úr tímaritinu virðast vera að þær séu hrukkóttar, illa lyktandi og ljótar.“ Hún bendir þó á að auglýsingum á snyrtivörum ætluðum körlum hafi einnig fjölgað en þær hafi ekki tíðkast áður fyrr.
„Auglýsingaiðnaðurinn er að átta sig á því að karlar eru óplægður akur þegar kemur að snyrtivörum,“ segir Bára en bendir á að karlar verði ekki fyrir sama þrýstingi og konur um að líta út á ákveðinn hátt.
Leiðbeinandi: Ingólfur V. Gíslason, dósent við Félags- og mannvísindadeild.