Skip to main content

Sjanghæjuð í ferð yfir norðurpólinn

Ingibjörg Jónsdóttir, dósent við Jarðvísindadeild og Raunvísindastofnun Háskólans

„Þarna gafst mjög gott tækifæri til þess að rannsaka þær hröðu breytingar sem eru að verða á norðurheimskautssvæðinu,“ segir Ingibjörg Jónsdóttir, dósent í landfræði, sem tók þátt í rannsóknar- og vísindaleiðangri kínverska ísbrjótsins Snædrekans þvert yfir norðurpólinn síðla sumars 2012. Markmiðið var m.a. að rannsaka áhrif loftslagsbreytinga á norðurheimskautsísinn.

Snædrekinn kom hingað til lands þann 16. ágúst eftir að hafa siglt svokallaða norðausturleið frá Kína með fram Rússlandi og Noregi. Rannsóknarskipið hélt svo áleiðis yfir norðurpólinn til Shanghai fjórum dögum síðar og með í för var Ingibjörg. Reynsla hennar af rannsóknum á hafís með gervitunglamyndum réð því að henni var boðið í þessa tímamótaför með skömmum fyrirvara. „Það má eiginlega segja að ég hafi verið sjanghæjuð í verkefnið í orðsins fyllstu merkingu,“ segir Ingibjörg í léttum tón.

Ingibjörg Jónsdóttir

Ingibjörg tók þátt í rannsóknar- og vísindaleiðangri kínverska ísbrjótsins Snædrekans þvert yfir norðurpólinn síðla sumars 2012. Markmiðið var m.a. að rannsaka áhrif loftslagsbreytinga á norðurheimskautsísinn.

Ingibjörg Jónsdóttir

Ingibjörg bendir á að það skipti miklu máli að mæla ástand hafs, íss og lofthjúps á þessum slóðum og safna ýmsum sýnum. „Þótt gervitunglamyndir veiti afar mikilvægar upplýsingar daglega og yfirsýn yfir allt svæðið þá koma þær ekki í staðinn fyrir sýnatöku og greiningu á vettvangi. Þar að auki er mikilvægt að sinna ýmsum haffræðilegum athugunum til að fá upplýsingar um ástand hafs og lagskiptingu,“ útskýrir Ingibjörg.

Stöðugt var fylgst með ástandi ísþekjunnar í leiðangrinum. „Gerð íssins, þéttleiki og þykkt var skráð á hálftíma fresti allan tímann og oftar ef ástæða var til.” Fregnir hafa borist af því í fjölmiðlum að hafísinn á norðurslóðum hafi aldrei verið minni. Það rímar vel við helstu niðurstöður Ingibjargar og samstarfsmanna hennar úr ferðinni. „Helstu niðurstöður eru þær að ísinn hörfar mjög hratt og mikið áhyggjuefni er hversu mikið hann heldur áfram að þynnast,“ bendir Ingibjörg á en hún kemur áfram til með að vinna úr gögnunum úr ferðinni árið 2013.

„Flest bendir til þess að ísþekjan haldi áfram að hörfa og það er lykilatriði að reyna að átta sig sem fyrst á ástandinu til að unnt sé að spá fyrir um líklega þróun hennar og hvaða áhrif þær breytingar geta haft í för með sér,“ segir Ingibjörg að lokum.