„Í eldgosum berst gríðarleg orka upp á yfirborð jarðar á skömmum tíma, annaðhvort sem hraun eða upp í andrúmsloftið sem gjóska. Þegar gos verður undir jökli þá blandast 1000-1200 gráða heit bergkvika saman við vatn og orka gossins fer í að bræða ísinn. Þessi ísbráðnun veldur jökulhlaupum sem við þekkjum vel hér á Íslandi en þau eru algengasta vá sem stafar af eldgosum hér á landi.“ Þetta segir Magnús Tumi Guðmundsson, prófessor í jarðeðlisfræði við Háskóla Íslands, sem stendur fyrir rannsókn á eðlisfræðilegum þáttum eldgosa undir jökli og myndun móbergsfjalla.
„Aukinn skilningur á gosum af þessu tagi hefur töluverða hagnýta þýðingu því hraði ísbráðnunar ræður stærð jökulhlaupa en er að auki mjög forvitnilegt eðlisfræðilegt og jarðfræðilegt viðfangsefni. Ef gos af þessu tagi verða undir þykkum jökli hlaðast upp brött fjöll úr bólstrabergi og móbergi. Fjöllin á Reykjanesskaga eru mynduð í eldgosum undir jökli á ísöld og mörg fjallanna á hálendinu, til dæmis þjóðarfjallið Herðubreið.“
Magnúsi Tuma finnst áhugaverðast að skilja sjálft ferlið, það er, hvernig orkan berst úr kvikunni og yfir í ísinn og bræðir hann. „Skilningur á því hvernig þetta gerist við mismunandi aðstæður er lykillinn að öðrum þáttum eins og viðbrögðum jökulsins, hegðun og stærð jökulhlaupanna, auk betra mats á þeirri hættu sem af þeim getur stafað. Að auki varpar rannsóknin ljósi á jökla ísaldarinnar sem móbergsfjöllin mynduðust undir.“
Magnús Tumi Guðmundsson, prófessor í Jarðvísindadeild
„Aukinn skilningur á gosum af þessu tagi hefur töluverða hagnýta þýðingu því hraði ísbráðnunar ræður stærð jökulhlaupa en er að auki mjög forvitnilegt eðlisfræðilegt og jarðfræðilegt viðfangsefni. Ef gos af þessu tagi verða undir þykkum jökli hlaðast upp brött fjöll úr bólstrabergi og móbergi. Fjöllin á Reykjanesskaga eru mynduð í eldgosum undir jökli á ísöld og mörg fjallanna á hálendinu, til dæmis þjóðarfjallið Herðubreið.“
Framhaldsnemar við Háskóla Íslands taka þátt í verkefninu með Magnúsi Tuma, sem og samstarfsaðilar hér heima og erlendis. „Viðfangsefnið er ekki bundið við Ísland því jöklar liggja víða í hlíðum hárra eldfjalla. Eldfjöll eru líka á Suðurskautslandinu og á ísaldarskeiðum hafa jöklar þakið eldvirk svæði víða um heim.“
„Margir halda að fólk eins og ég sé mest uppi á fjöllum en í raun er það ekki þannig,“ segir Magnús Tumi, sem ver um það bil 2-4 vikum á ári í mælingar og rannsóknir, einkum á jöklum. Vinna erlendis með samstarfsfólki tekur álíka mikinn tíma. En að mestu leyti er þeim tíma sem gefst til rannsókna varið á skrifstofunni með samstarfsfólki við úrvinnslu og skriftir. „Það að vinna með góðu samstarfsfólki og duglegum stúdentum er mjög gefandi og mikilvægur þáttur í árangursríkum rannsóknum.“ Magnús Tumi hefur haft áhuga á jöklum og eldfjöllum frá því að hann man eftir sér. „Ég hef frá barnæsku haft mjög gaman af ferðalögum og útiveru og það er mér ástríða að vilja skilja náttúruna og hvernig hún virkar.“