Ragna Ingólfsdóttir, BA, Sagnfræði- og heimspekideild
Ragna Ingólfsdóttir, BA í heimspeki með sálfræði sem aukagrein og margfaldur Íslandsmeistari í badminton, skrifaði lokaritgerð sem bar yfirskriftina „Fyrirbærafræði samspils hugar og líkama í ljósi kenninga Merleau-Ponty, og með hliðsjón af þjálfun íþróttamanna“.
Ragna Ingólfsdóttir
Ragna segir að lokaverkefnið hafi fjallað um samspil hugar og líkama og upplifun mannsins á tilverunni sem andleg og líkamleg vera.
Eins og nafnið á ritgerðinni gefur til kynna samþætti Ragna íþróttaiðkun sína að hluta við efnistök ritgerðarinnar en Ragna hefur verið einn af fremstu íþróttamönnum landsins um árabil. Ragna segir að lokaverkefnið hafi fjallað um samspil hugar og líkama og upplifun mannsins á tilverunni sem andleg og líkamleg vera. „Ég fjallaði í ritgerðinni um þær hugmyndir fyrirbærafræðinnar sem reynst hafa vel fyrir íþróttafræði og íþróttakennslu og skoðaði í því tilliti hugmyndir um líkamsgreind með dæmum af íþróttafólki,“ segir Ragna.
Ragna segir að hún hafi mikinn áhuga á þeirri tvíhyggju sem felst í tengslum hugar og líkama. „Ég hafði lært mikið um tvíhyggjukenningu Descartes um eðli heimsins. Mig langaði að skoða hana nánar og flétta saman við kenningar fyrirbærafræðinnar og áhugaverðar pælingar franska heimspekingsins og fyrirbærafræðingsins Merleau-Ponty um hug og líkama.“
Samkvæmt skilgreiningu heimspekinnar er tvíhyggja kenning sem gengur út frá grundvallandi tvískiptingu, í tilfelli Rögnu er það tvíhyggja tengd líkama og sál. Tvíhyggja sem fæst við anda og efni er gjarnan ofin þeirri hugmynd að frumþættir tilverunnar séu tveir, annars vegar þáttur efnisins og hins vegar andans. Oft er hugmyndin að þessir tveir þættir séu óháðir hvor öðrum og geti því jafnvel lifað án tilvistar hins. Tvíhyggju er að finna bæði í vestrænum og austrænum trúarbrögðum ogí heimspeki.
Þá notast Ragna við fyrirbærafræðina, heimspekistefnu sem tekst á við tilvistarspurningar og mannlega vitund út frá sjónarhorni fyrstu persónu. Fyrirbærafræði kom fram sem heimspekistefna á síðustu öld og hefur haft ómæld áhrif á iðkun heimspekinnar.
Um helstu niðurstöður rannsóknarinnar segir Ragna að enn skorti áreiðanleg gögn sem útskýri samspil hugar og líkama. „Þjálfun hugar og líkama er þó mikilvæg, og æfingar sem styrkja samband hugar og líkama eru nauðsynlegar, þá sérstaklega fyrir íþróttamenn.“
Ragna heldur áfram. „Mennirnir geta þroskað sig og vitund sína með því að vera meðvitaðri um líkama sinn og huga. Maðurinn er ein heild hugar og líkama.“
Að lokum segir Ragna að sálfræði hafi hentað sér vel með heimspekinni og íþróttunum og þetta þrennt hafi verið þeir meginkraftar sem hún setti í ritgerðina. „Í sálfræðinni skoðar maður til dæmis hugann og hegðun fólks. Ég gæti vel hugsað mér að læra íþróttasálfræði í framhaldinu.“
Leiðbeinandi: Sigríður Þorgeirsdóttir, prófessor við Sagnfræði- og heimspekideild.