Pétur Pétursson, prófessor við Guðfræði- og trúarbragðafræðideild
Pétur Pétursson, prófessor í guðfræði, hefur rannsakað hvernig fjölmenning og ólík trúarbrögð hafa haft áhrif á íslenskt samfélag og stofnanir, með tilliti til krafna um frelsi og jafnrétti í trúmálum. Rannsóknin, sem nefnist „Hlutverk trúarbragða í íslensku samfélagi.“ Samanburður milli norrænu ríkjanna fimm, er hluti af norrænu verkefni en fyrir Íslands hönd taka þátt í því, auk Péturs, tveir doktorsnemar.
„Við höfum m.a. skoðað hvort grundvallarbreytingar hafi átt sér stað á starfsemi og hlutverki þjóðkirkjunnar og tengslum hennar við ríkisvaldið undanfarna þrjá áratugi og hvort þjóðkirkjan, sem hin ríkjandi meirihlutakirkja, hafi aðlagast breyttum tímum og nýju umhverfi. Í framhaldi af því spyrjum við um áhrif og mikilvægi trúarbragða í nútímaþjóðfélagi og hvort trúin sé fyrirbæri sem tilheyrir manneskjum eingöngu í einkalífi eða hvort hún sé fyrirbæri sem hið opinbera verður að hafa afskipti af,“ útskýrir Pétur.
Pétur Pétursson
„Við höfum m.a. skoðað hvort grundvallarbreytingar hafi átt sér stað á starfsemi og hlutverki þjóðkirkjunnar og tengslum hennar við ríkisvaldið undanfarna þrjá áratugi og hvort þjóðkirkjan, sem hin ríkjandi meirihlutakirkja, hafi aðlagast breyttum tímum og nýju umhverfi.“
Um niðurstöðurnar segir Pétur að ljóst sé að trúin sé ekki að hverfa af sjónarsviðinu. „Það eru meiri átök um trú í dag, fólk er meðvitaðra um trúmál og tekur ákveðnari afstöðu en áður, með eða á móti,“ segir Pétur sem hefur einnig rannsakað tímabilið 1930-1980. „Í dag er sett stærra spurningarmerki við starfsemi þjóðkirkjunnar en áður og málefni kirkjunnar eru viðkvæmara viðfangsefni en áður. Þjóðkirkjan nýtur enn þá forréttinda og þrátt fyrir að hún hafi tekið breytingum er hún ekki alltaf vakandi fyrir eftirspurn eða þörfum ólíkra hópa innan samfélagsins. Það gerir það að verkum að margir fjarlægjast hana, segja sig úr henni eða hætta að láta hana skipta sig máli. Að mínu mati er uppbygging og starfsemi kirkjunnar of stirð og bundin embættum til þess að tengjast nægilega lífi fólks,“ segir Pétur.
Pétur segir að rannsókn sem þessi geti eflt þekkingu á trúmálum almennt og umburðarlyndi fólks af ólíkum trúarbrögðum og trúflokkum og mögulega átt þátt í því að koma trúmálum í það horf að sem flestir geti notið þeirra, tekið þátt í helgihaldi og safnaðarstarfi og fundið þar huggun og styrk.