Kristján Kristjánsson, prófessor við Uppeldis- og menntunarfræðideild
„Rannsóknin snýst um eðli sjálfsins, rétta afmörkun og tengsl ýmissa algengra sjálfshugtaka, s.s. sjálfsmyndar, sjálfsálits, sjálfsvirðingar og sjálfstrausts, og ekki síst um afleiðingar þessara fyrirbæra fyrir hamingju og árangur fólks í námi, lífi og starfi,“ segir Kristján Kristjánsson, prófessor í heimspeki menntunar, um rannsókn sína „Sjálfið og menntunarfræðilegar afleiðingar þess.“
Hann segist hafa orðið var við að ýmiss konar ósamræmi og ranghugmyndir hafi einkennt umræðu, bæði við eldhúsborðið og í fræðasamfélaginu, um sjálf og sjálfshugtök. „Einkum fór í taugarnar á mér hve sparir fræðimenn á ólíkum sviðum, eins og heimspeki, sálfræði og menntunarfræði, hafa verið á að bera saman bækur sínar um þessi efni og læra hverjir af öðrum,“ segir Kristján.
Kristján Kristjánsson
„Rannsóknin snýst um eðli sjálfsins, rétta afmörkun og tengsl ýmissa algengra sjálfshugtaka, s.s. sjálfsmyndar, sjálfsálits, sjálfsvirðingar og sjálfstrausts, og ekki síst um afleiðingar þessara fyrirbæra fyrir hamingju og árangur fólks í námi, lífi og starfi,“
Kristján segist hafa valið rannsóknarefnið í von um að koma einhverjum sameiginlegum skikk á þessar annars ólíku umræðuhefðir. „Einnig valdi ég það í von um að draga mætti einhverjar hagnýtar menntunarfræðilegar afleiðingar af niðurstöðum mínum.“
Meginniðurstöðurnar hafa birst í bók Kristjáns,“ The Self and Its Emotions“, sem kom út hjá Cambridge University Press árið 2010. „Ég hef svo haldið áfram að þróa ýmsar hugmyndir síðan þá á ráðstefnum og málstofum í Englandi, Skotlandi, Wales, Þýskalandi og Taívan.“
Rannsóknarvinna Kristjáns hefur að hans dómi gildi fyrir vísindi og íslenskt samfélag. „Heimspekilegt gildi rannsóknarinnar felst í því að færa rök að tiltekinni vægri hluthyggjuhugmynd, þ.e. hugmynd um sjálfið sem raunverulegan hlutlægan veruleika, ekki bara hugarsmíð, þar sem gerður er skýr greinarmunur á sjálfi annars vegar og sjálfsmynd hins vegar. Annað fræðilegt gildi felst í tengingum milli ólíkra umræðuhefða um sjálfið og hversdagsumræðunnar. Hagnýtt gildi rannsóknarinnar byggist á ýmiss konar hugtakatengingum og reynslurannsóknum sem varpa ljósi á samband sjálfs og sjálfsmyndar og þýðingu þessara fyrirbæra, t.d. fyrir uppeldismál, árangur í skólastofunni, siðferðilegan og sálrænan styrk okkar og „lífsleikni“ í víðustu merkingu,“ segir Kristján að lokum.