Guðbjört Guðjónsdóttir og Júlíana Þóra Magnúsdóttir, doktorsnemar við Félags- og mannvísindadeild
„Eftir efnahagshrunið hefur verið talað um að ráðandi karlmennskuhugmyndir tengdar útrásinni hafi fengið skell. Við skoðuðum hvort og hvernig væri reynt að endurskapa ráðandi karlmennskuhugmyndir í umræðum íslenskra karla í netheimum,“ segir Guðbjört Guðjónsdóttir, doktorsnemi í mannfræði. Hún hefur ásamt Júlíönu Þóru Magnúsdóttur, doktorsnema í þjóðfræði, unnið rannsókn undir því athyglisverða heiti „Ingólfur Arnarson, Björgólfur Thor og Ólafur bóndi á Þorvaldseyri – Karlmennska, kynjakerfi og þjóðernissjálfsmynd eftir hrun.“
Guðbjört Guðjónsdóttir og Júlíana Þóra Magnúsdóttir
„Eftir efnahagshrunið hefur verið talað um að ráðandi karlmennskuhugmyndir tengdar útrásinni hafi fengið skell. Við skoðuðum hvort og hvernig væri reynt að endurskapa ráðandi karlmennskuhugmyndir í umræðum íslenskra karla í netheimum.“
Niðurstöður rannsóknarinnar sýna að á blogg- og fréttasíðum eftir hrun hafi mátt sjá tilraunir karla til þess að máta nýjar karlmennskuhugmyndir „í það skarð sem karlmennska útrásarinnar skildi eftir sig,“ útskýrir Guðbjört. Þær lásu bloggfærslur, athugasemdir við fréttir á vefmiðlum og önnur persónuleg skrif. „Við takmörkuðum leit okkar við skrif eftir hrun og notuðumst við yfirgripsmikil leitarorð í byrjun, s.s. víkingar, landnámsmenn, karlmennska og karlmannlegur. Síðan þrengdum við leitina niður í sértækari þemu sem birtust oft í skrifunum. Ekki er um að ræða tæmandi greiningu á umræðunni heldur er rannsókninni fremur ætlað að veita innsýn í hana,“ segir Guðbjört.
Hún segir að í umræðunum sé „bóndinn“ meðal annars settur fram sem æskileg fyrirmynd Íslendinga og karlmennskueiginleikar hans tíundaðir. Honum sé lýst sem greinilegri andstöðu við útrásarvíkinga. „Til dæmis er talað um bóndann sem „rólyndan, yfirvegaðan, heiðarlegan framkvæmdamann og sóma sinnar stéttar sem myndi aldrei gera þjóð sinni skráveifu með ósæmilegum hætti og siðleysi í viðskiptum né á nokkurn annan hátt.“ Þessa upphafningu bóndans og framsetningu á honum sem æskilegri fyrirmynd þjóðarinnar má túlka sem viðleitni til að reisa við á einu bretti ráðandi karlmennsku og sjálfsmynd þjóðarinnar eftir hrun,“ bendir Guðbjört enn fremur á.