Marion Charlotte B. Poilvez, doktorsnemi við Íslensku- og menningardeild
„Ísland var fangelsi á miðöldum,“ segir Marion Poilvez, doktorsnemi frá Frakklandi, sem rannsakar útlegð sem félagslegt fyrirbæri á miðöldum. Marion kom fyrst til Íslands sem Erasmus- skiptinemi árið 2009. Nú stundar hún nám í íslenskum fornbókmenntum með hliðsjón af félags- og réttarsögu en bókmenntirnar innihalda miklar upplýsingar um hvernig farið var með glæpamenn á miðöldum.
Marion Charlotte B. Poilvez
„Ég velti fyrir mér hvers vegna glæpamenn, sem væntanlega voru hættulegir, voru gerðir útlægir frá samfélaginu með skóggangi í stað þess að senda þá af landi brott.“
Það kom Marion á óvart hversu litla athygli útlegð á Íslandi hefur fengið meðal fræðimanna á heimsvísu. „Ég velti fyrir mér hvers vegna glæpamenn, sem væntanlega voru hættulegir, voru gerðir útlægir frá samfélaginu með skóggangi í stað þess að senda þá af landi brott. Þetta skýrist að vissu leyti af því að segja má að allt Ísland hafi verið fangelsi. Þetta virðist einstakt í miðaldasögu Evrópu. Mig langar að setja fram þá kenningu að útlegð hafi í raun verið leið samfélagsins til þess að búa til blóraböggul og beina þannig ofbeldinu inn á ákveðnar brautir. Gísli Súrsson og Grettir sterki falla vel að kenningunni og ég vonast til að finna fleiri dæmi á komandi árum,“ segir Marion.
Marion nálgast viðfangsefnið sem sögulegt og bókmenntalegt fyrirbæri og leitar svara við því hvers vegna útlagar voru eins minnisstæðir og raun ber vitni. „Útlagasögur voru skráðar þremur öldum eftir að ætlaðir atburðir gerðust. Ég skoða Ísland sérstaklega með það fyrir augum að það sem hér gerðist geti hugsanlega varpað ljósi á það sem gerðist í Evrópu á þessum tíma. Vonandi hjálpar það til að skilja tvírætt hlutverk hetja í sagnaskáldskap. Hetjur voru dáðar en samt voru þær útskúfaðar frá samfélaginu. Hetjur vöktu ótta en samt var hlegið að þeim,“ segir Marion að lokum.
Leiðbeinandi: Torfi H. Tulinius, prófessor við Íslensku- og menningardeild.