Skip to main content

Hvað ræður stuttri skólagöngu?

Jón Torfi Jónasson, prófessor við Uppeldis- og menntunarfræðideild

„Í flestum löndum þykir það mjög miður, bæði fyrir einstaklinga og samfélagið, ef ungt fólk skráir sig ekki í nám að loknu skyldunámi eða flosnar upp úr námi. Því leitast menn við að skilja hvað skýrir stutta skólagöngu og að hvaða marki má rekja hana til nemandans sjálfs, samfélagsins, skólans eða skólakerfisins,“ segir Jón Torfi Jónasson, prófessor og forseti Menntavísindasviðs, um rannsókn sem hann vinnur að ásamt Kristjönu Stellu Blöndal, lektor við Félags- og mannvísindadeild.

Jón Torfi bendir á að fjölmargar þjóðir hafi glímt við þessar spurningar og sett þær á oddinn í menntamálum. „Við Kristjana höfum um árabil skoðað stöðuna hér á landi og fundið að hægt er að spá miklu um líkurnar á brottfalli úr námi út frá námsárangri á fyrri skólastigum enda eru kröfur á einu skólastigi býsna líkar kröfum á næsta skólastigi á undan,“ bendir Jón Torfi á.

Jón Torfi Jónasson

„Í flestum löndum þykir það mjög miður, bæði fyrir einstaklinga og samfélagið, ef ungt fólk skráir sig ekki í nám að loknu skyldunámi eða flosnar upp úr námi.“

Jón Torfi Jónasson

Fleira kemur þó til, að sögn Jóns Torfa. Þar má nefna skuldbindingu nemenda gagnvart námi og skóla, samskipti við kennara, skólabrag, stuðning foreldra og ástandið á vinnumarkaði. Því hætti dugmikið námsfólk stundum námi þótt í minna mæli sé en þeir sem eru ekki eins miklir námshestar.

„Til þess að átta okkur betur á heildarmyndinni höfum við annars vegar lagt grunn að langtíma- rannsókn sem sýnir námsferil til lengri tíma litið. Þar skoðum við hvort svör við spurningum sem við lögðum fyrir við lok grunnskóla og í framhaldsskóla segja til um námsframvindu á þrítugsaldrinum.

Hópurinn sem við miðum við er nú að færast inn á þetta aldursskeið,“ útskýrir Jón Torfi og bætir við: „Hins vegar athugum við að hvaða marki megi skrifa ólíkt umfang og mynstur brottfalls á skólakerfið með því að skoða námsframvindu í skólakerfum ólíkra landa. Þetta varpar mikilvægu ljósi á íslensku gögnin og hjálpar öllum að skilja þátt kerfanna sjálfra í alþjóðlegu samhengi.“

Jón Torfi hefur gegnt starfi forseta Menntavísindasviðs frá því að Kennaraháskóli Íslands og Háskóli Íslands sameinuðust árið 2008 en lætur af því starfi síðar á þessu ári þegar ráðningartímabili hans lýkur. Hann hyggst snúa sér aftur af alefli að rannsóknum á íslensku menntakerfi eins og ofangreind rannsókn ber með sér.