Höskuldur Þráinsson, prófessor við Íslensku- og menningardeild
„Markmiðið er að skilja hvernig tungumál breytast. Ef málheimildir frá ólíkum tímum eru skoðaðar sést að málið hefur breyst en við vitum ekki hvernig það gerðist. Breyttist málið með nýjum kynslóðum eða breyttist mál einstaklinga smám saman?“ Þetta segir Höskuldur Þráinsson, prófessor við Íslensku- og menningardeild, en síðastliðin þrjú ár hefur verið unnið að framhaldsrannsókn á málbreytingum í íslensku.
„Við Kristján Árnason og félagar okkar ræddum við yfir 3000 manns á árunum 1980–1990 til að kanna framburð þeirra. Frá 2010 er búið að tala við um 540 af þessum þátttakendum í annað skipti. Yfir 200 af þeim tóku þátt í hliðstæðri rannsókn hjá Birni Guðfinnssyni upp úr 1940. Við höfum því upplýsingar um framburð þess fólks á um 70 ára tímabili og hinna á 25–30 ára tímabili. Það er nokkuð einstakt, í öllum heiminum,“ segir Höskuldur.
Höskuldur Þráinsson
„Meginmarkmið málfræðinga er að skilja eðli tungumála. Með þessum rannsóknum reynum við að skilja hvernig tungumál breytast.“
Í setningafræðilegum hluta rannsóknarinnar er verið að prófa aftur þátttakendur sem tóku þátt í rannsókn sem Sigríður Sigurjónsdóttir og Joan Maling gerðu um 1999. „Þar er m.a. verið að athuga nýja setningagerð sem hefur verið kölluð nýja þolmyndin eða nýja ópersónulega setningagerðin, t.d. þegar sagt er: „Það var lamið mig“. Ein spurningin er hvort þetta sé einhvers konar unglingamál því að fullorðnir virðast ekki taka þetta upp. Upphaflega voru prófaðir unglingar af öllu landinu og við höfum nú lagt sama prófið fyrir um 150 þeirra 12 árum síðar,“ útskýrir Höskuldur.
„Meginmarkmið málfræðinga er að skilja eðli tungumála. Með þessum rannsóknum reynum við að skilja hvernig tungumál breytast. Við Kristján Árnason, Sigríður Sigurjónsdóttir, Þórhallur Eyþórsson og Matthew Whelpton, ásamt aðstoðarmönnum, erum að skoða hvort eða hvernig menn breyta máli sínu í áranna rás. Með því að skoða mál sömu einstaklinga yfir lengri tíma má sjá hvernig þetta gerist. Ef við skiljum betur hvernig tungumál breytast þá öðlumst við betri skilning á eðli mannlegs máls,“ segir Höskuldur að lokum.