Pétur Dam Leifsson, dósent við Lagadeild
„Rannsóknin snýst um það hvernig skuldbindingar ríkja geta mögulega stofnast á vettvangi þjóðaréttar án þess að þær verði beinlínis raktar til hefðbundinna réttarheimilda eins og þeim er lýst í fræðunum,“ segir Pétur Dam Leifsson, dósent við Lagadeild.
Einhver mikilvægasta réttarheimild þjóðaréttar eru þjóðréttarsamningar en tilvist þeirra er almennt bundin við tiltekið efni og form. Pétur fór þá leið að beina sjónum að fyrirbærum sem teljast stundum vera einhvers konar „samningsígildi“ en geta þó almennt ekki talist eiginlegir þjóðréttarsamningar. Hér er einkum um að ræða svokallaðar sameiginlegar viljayfirlýsingar ríkja og munnlegar yfirlýsingar þar til bærra ráðamanna fyrir hönd ríkja. „Áhugi minn beindist að því að reyna að greina skilyrði þess hvort og þá hvenær slíkar yfirlýsingar gætu mögulega talist skuldbindandi fyrir ríki að þjóðarétti,“ segir Pétur.
Pétur Dam Leifsson
„Rannsóknin snýst um það hvernig skuldbindingar ríkja geta mögulega stofnast á vettvangi þjóðaréttar án þess að þær verði beinlínis raktar til hefðbundinna réttarheimilda eins og þeim er lýst í fræðunum“
Viðfangsefnið þótti honum áhugavert en þar að auki hefur það ekki verið mikið rannsakað. Margir kannast við hugleiðingar um hugsanlega þýðingu ummæla ráðamanna í tengslum við ICESAVE-málið og um þýðingu sameiginlegra viljayfirlýsinga þar að lútandi og í tengslum við varnarsamninginn við Bandaríkin. Pétur segist hafa viljað leggja sitt af mörkum til að beina slíkri umræðu í skýrara samhengi.
Helstu niðurstöður Péturs voru þær að sameiginlegar viljayfirlýsingar og munnlegar yfirlýsingar ráðamanna geti mögulega haft skuldbindingargildi fyrir ríki að þjóðarétti en þá aðeins að tilteknum skilyrðum uppfylltum. „Gildi rannsóknarinnar felst í því að settar eru fram leiðbeiningar varðandi það til hvaða viðmiða þarf að líta við sambærilegt mat í öðrum tilvikum. Það mætti því segja að þetta sé fyrst og fremst hálfgerð sprotastarfsemi, eins og alvöruvísindamenn myndu vísast orða það,“ segir Pétur.