Hannes Petersen, dósent við læknadeild
Innra eyra er eitt helsta viðfangsefni Hannesar Petersen, dósents við Háskóla Íslands. Hann er enda yfirlæknir háls-, nef- og eyrnadeildar á Landspítala. Það sem kemur hins vegar á óvart er brennandi áhugi Hannesar á innri eyrum hvala.
„Áhugi minn á innri eyrum hvala kviknaði vegna rannsókna minna á sjóveiki, en það er þekkt að þeir sem stunda sjósund, þá sérstaklega langsund í sjó, finna oft fyrir sjóveiki. Því vaknaði áhugi á að kanna hvernig hvalurinn hefur náð að aðlaga sig sjónum, sérstaklega sjóveikinni, sem þeir hafa líklegast þurft að glíma við, er þeir hófu þróunargöngu sína frá landi í sjó,“ segir Hannes Petersen.
Rannsóknir Hannesar hafa beinst að hlutverki innra eyra mannsins við að stjórna uppréttri stöðu sinni og líka að hlutverki annarra skynþátta við að stjórna þessari stöðu. Þetta skiptir líklega meira máli fyrir Íslendinga en margar aðrar þjóðir því að við reiðum okkur að miklu leyti á fiskveiðar.
„Þegar við sjóumst við endurtekna og langvarandi dvöl á sjó dregur heilinn úr vægi upplýsinga frá innra eyranu og er því áhugavert að sjá hvort langvarandi höfnun á jafnvægisáreiti hvala hafi leitt til breytinga á útliti innra eyra þeirra, sérstaklega jafnvægishlutanum, þ.e. önd og boggöngum.
Hannes Petersen
„Áhugi minn á innri eyrum hvala kviknaði vegna rannsókna minna á sjóveiki, en það er þekkt að þeir sem stunda sjósund, þá sérstaklega langsund í sjó, finna oft fyrir sjóveiki.“
Hannes segir að rannsóknirnar á hvölunum hafi töluvert gildi um skilning á sjóveiki en með þekkingu á vandanum megi þróa aðferðir til að bæta ástand manna, hugsanlega með lyfjum, en þó sérstaklega þjálfunarúrræði sem gagnist sjómönnum. „Leiða má að því líkum að slys á sjómönnum, bæði á sjó og í landi, megi að stórum hluta rekja til sjóveiki.“
Hannes og félagar hans hafa nú safnað innri eyrum úr um 130 langreyðum. „Við höfum tekið tölvusneiðmyndir af þessum eyrum og síðan prentað út þrívíddarmódel af þeim. Fyrstu niðurstöður sýna að það er töluverður útlitsmunur á innri eyrum einstaklinga af sömu hvalategund. Stærð kuðungs er þó ekki eins breytileg og stærð jafnvægishluta innra eyrans, þ.e. andar og bogganga.“
Hannes er ekki einhamur í störfum sínum því að hann stundar einnig rannsóknir á náttúrulyfjum í stað hefðbundinna sýklalyfja til að vinna á bakteríum í miðeyra. Að auki hefur hann verið læknir í þyrlu Landhelgisgæslunnar um langa hríð en þar komst hann fyrst í kynni við slys á sjómönnum sem, að hans sögn, eru líklegast fylgifiskar sjóveikinnar.