Elís Þór Rafnsson, doktorsnemi við Læknadeild
„Álagseinkenni í handknattleik eru mjög algeng og líklegast mun algengari en fram hefur komið í rannsóknum til þessa,“ segir Elís Þór Rafnsson, doktorsnemi í heilbrigðisvísindum, um doktorsrannsókn sína, en hann hefur starfað sem sjúkraþjálfari A-landsliðs karla í handknattleik síðastliðin ár.
Elís segir fyrri rannsóknir á meiðslum handboltamanna oftast miðast við að leikmenn hafi ekki verið skilgreindir sem meiddir fyrr en þeir gátu ekki lengur tekið þátt í æfingum og leikjum. „Þessi skilgreining dugir ágætlega ef um skyndileg meiðsli er að ræða en hins vegar dugir hún illa ef verið er að skoða álagseinkenni sem koma í ljós á löngum tíma og versna smátt og smátt. Þá er leikmaður oft búinn að finna fyrir einkennum í marga daga, vikur eða mánuði,“ segir hann og bætir við að slík álagseinkenni geti oft leitt til alvarlegra meiðsla ef ekki er brugðist hratt og rétt við. Þetta hafi verið kveikjan að rannsókn hans.
Elís Þór Rafnsson
Elís segir fyrri rannsóknir á meiðslum handboltamanna oftast miðast við að leikmenn hafi ekki verið skilgreindir sem meiddir fyrr en þeir gátu ekki lengur tekið þátt í æfingum og leikjum.
Rannsóknin hefur vakið athygli víða en hún er unnin í samvinnu við Oslo Sports Trauma Research Center í Noregi, en það er ein virtasta stofnun á þessu sviði í heiminum í dag.
Rannsóknarferlið er tvíþætt. Annars vegar kortleggur Elís álagseinkenni í hnjám, mjóbaki og öxlum hjá handknattleiksmönnum í efstu tveimur deildunum á Íslandi með því að leggja fyrir þá spurningalista með tveggja vikna millibili. Hins vegar prófar hann leikmennina með tíu þátta skimunarprófi til að meta líkamlega þætti, s.s. liðleika, styrk, jafnvægi og samhæfingu. Niðurstöður skimunarprófsins verða síðar bornar saman við þær niðurstöður sem fást úr spurningalistunum. Með samanburðinum kannar Elís hvort útkoman úr skimunarprófinu geti haft forspárgildi varðandi álagseinkenni hjá handknattleikskörlum.
„Niðurstöður munu liggja fyrir í vor þegar keppnistímabilinu hér heima lýkur. Ef tengsl finnast á milli útkomu leikmannanna úr skimunarprófinu og álagseinkenna sem þeir verða fyrir á rannsóknartímanum má ætla að hægt sé að þróa „tæki“ til að skima fyrir álagseinkennum hjá handknattleiksmönnum sem síðar mætti þróa áfram fyrir aðrar íþróttagreinar,“ útskýrir Elís.
Leiðbeinandi: Árni Árnason, dósent við Læknadeild.
