Ásta Svavarsdóttir, rannsóknadósent við Stofnun Árna Magnússonar
Áhrif erlendra aðkomuorða á íslenska tungu eru meginviðfangsefni rannsóknar sem Ásta Svavarsdóttir, rannsóknadósent við Stofnun Árna Magnússonar, fæst við þessi misserin. Rannsóknin beinist að tveimur tímabilum, síðari hluta 19. aldar og síðari hluta 20. aldar og samanburði milli þeirra.
Rannsóknin á rætur í norrænni rannsókn sem Ásta tók þátt í, „Moderne importord i språkene i Norden.“ Nýleg aðkomuorð eru leituð uppi í íslenskum blaðatextum frá áðurnefndum tveimur tímabilum og ýmis einkenni þeirra og aðlögun að íslensku málkerfi eru skoðuð. „Með nýlegum aðkomuorðum á ég við orð úr öðrum tungumálum, allt frá erlendum orðum sem notuð eru sem hluti af íslenskum texta til fullaðlagaðra tökuorða, sem farið var að nota í íslensku um eða eftir miðja 19. eða 20. öld,“ bendir hún á.
Ásta Svavarsdóttir
Áhrif erlendra aðkomuorða á íslenska tungu eru meginviðfangsefni rannsóknar sem Ásta Svavarsdóttir fæst við þessi misserin. Rannsóknin beinist að tveimur tímabilum, síðari hluta 19. aldar og síðari hluta 20. aldar og samanburði milli þeirra.
Í þeim hluta rannsóknarinnar sem snýr að síðari hluta 20. aldar lágu dagblaðatextar frá árunum 1975 og 2000 til grundvallar, alls um 300 þúsund orð. „Í textunum í heild reyndust 0,17% vera nýleg aðkomuorð og þar af voru tveir þriðju hlutar orðanna úr ensku. Aðkomuorðin eru misalgeng eftir textagerð og umfjöllunarefni, t.d. eru þau u.þ.b. sex sinnum algengari í auglýsingum en í ritstjórnarefni. Þá eru aðkomuorð helmingi algengari í textunum frá árinu 2000 en frá árinu 1975,“ bendir Ásta á og bætir við að flest aðkomuorðanna hafi verið löguð að íslenskum rithætti og beygingarkerfi.
Enn á eftir að ljúka rannsóknum á blaðatextum frá fyrra tímabilinu, það er frá árunum 1875 og 1900, en Ásta segir rannsóknina m.a. mikilvæga til þess að skilja betur eðli málbreytinga. „Niðurstöðurnar geta orðið áhugaverðar bæði fyrir almenna umræðu um íslenskt mál þar sem erlend áhrif koma oft við sögu og fræðilega umræðu um þróun tungumála sem einskorðast ekki við íslensku sérstaklega,“ bætir Ásta við.