„Jarðvegur geymir ýmiskonar upplýsingar um umhverfi okkar og rannsóknir á honum tengjast mikilvægum spurningum um umhverfismál,“ segir Guðrún Gísladóttir, prófessor í landfræði við Verkfræði- og náttúruvísindasvið.
Rannsóknir á bindingu kolefnis í jarðvegi eru mjög mikilvægar nú á tímum gróðurhúsaáhrifa því rétt eins og gróður dregur til sín koltvísýring gerir jarðvegurinn það líka. Jarðvegurinn bindur mikið magn kolefnis en ef hróflað er við honum losar hann kolefnið út aftur í umhverfið og því er mjög mikilvægt að ganga ekki of nærri gróðrinum og jarðveginum.“
Gróðurhúsaáhrif eru talin eitt af alvarlegustu umhverfisvandamálum nútímans og því er mikilvægt að sporna við þeim. „Kolefni sem binst í jarðvegi og gróðri vegur upp á móti útblæstri koltvísýrings af manna völdum.
Gróður- og jarðvegseyðing er alvarlegt umhverfisvandamál sem tengist gjarnan landnýtingu sem ekki hefur verið í jafnvægi við það sem landið þolir,“ segir Guðrún.
„Frjókorn varðveitast í votlendisjarðvegi og við getum með þeirra hjálp varpað ljósi á gróðurfar liðins tíma og með því að mæla kolefni í jarðvegi fáum við upplýsingar um það hversu mikið kolefni jarðvegurinn hefur bundið í tímans rás.
Einnig notfærum við okkur gjóskulög með þekktan aldur sem eru varðveitt í jarðvegi til að tímasetja atburði eins og til dæmis upphaf búsetu í landinu og breytingar á loftslagi.“
Guðrún Gísladóttir, prófessor í Líf- og umhverfisvísindadeild
„Kolefni sem binst í jarðvegi og gróðri vegur upp á móti útblæstri koltvísýrings af manna völdum.
Gróður- og jarðvegseyðing er alvarlegt umhverfisvandamál sem tengist gjarnan landnýtingu sem ekki hefur verið í jafnvægi við það sem landið þolir,“
Guðrún vinnur nú að rannsókn á umhverfisbreytingum í Borgarfirði síðastliðin 4000 ár ásamt Agli Erlendssyni, nýdoktor við Háskóla Íslands, og Rattan Lal, prófessor við Ohio State University í Bandaríkjunum. Að rannsóknunum koma einnig samstarfsmenn þeirra við Háskóla Íslands, Þjóðminjasafn Íslands, Snorrastofu, Háskólann í Sheffield, Stokkhólmsháskóla og Norwegian Crop Research Institute auk nemenda við Háskóla Íslands.
„Við skoðum ýmsa þætti, til dæmis hvort loftslag og/eða landnýting hafi áhrif á kolefnismyndun í jarðvegi, frjósemi hans og gróðurbreytingar.
Með hjálp gjóskulaganna skoðum við til dæmis tímann fyrir og eftir landnám og getum lesið í það ef snöggar breytingar koma fram í jarðvegi og gróðri og þá velt því upp hvort þær tengist breyttu veðurfari, eða séu af manna völdum.
Rannsóknarumhverfi okkar er ansi fjölbreytt, allt frá því að vera úti í náttúrunni, ósjaldan í blautri mold, frekar drullug að taka jarðvegskjarnasýni, upp í háþróaðar rannsóknarstofur þar sem við svo greinum sýnin í hárfínum tækjum,“ segir Guðrún.