Guðrún Kristjánsdóttir, prófessor í Hjúkrunarfræðideild
„Með rannsókninni leitumst við eftir að lýsa og skýra hvernig feður og mæður takast á við að verða foreldrar. Við gerum samanburð á foreldrum heilbrigðra nýbura og foreldrum barna af vökudeild til að sjá hvort þar sé munur á.“ Þetta segir Guðrún Kristjánsdóttir, prófessor í barnahjúkrun. „Aðlögun að foreldrahlutverkinu felst meðal annars í því hvernig fólk aflar
sér upplýsinga, hvernig það nær að hugga barnið, hvernig þörfum barnsins fyrir næringu er mætt og hvort barninu og foreldrunum líði vel. Faðirinn þarf að fá viðurkenningu frá móðurinni og öfugt og stuðningur frá fjölskyldunni er líka mikilvægur. Góð aðlögun felst í því að ná að standa undir þessu öllu,“ segir Guðrún.
Guðrún Kristjánsdóttir
„Með rannsókninni leitumst við eftir að lýsa og skýra hvernig feður og mæður takast á við að verða foreldrar. Við gerum samanburð á foreldrum heilbrigðra nýbura og foreldrum barna af vökudeild til að sjá hvort þar sé munur á.“
„Foreldrar sem hafa átt veikt barn á vökudeild hafa aðgang að stuðningi eftir fæðingu barnsins, jafnvel meiri aðgang en þeir foreldrar sem eignast heilbrigt barn. Þannig er til að mynda ekki hægt að alhæfa að foreldrar sem eiga veikt barn aðlagist því síður en væri það heilbrigt. Fókusinn hefur verið svo mikið á heilsu barnsins; ef hún er góð, hljóti allt að vera í himnalagi.“
Um langtímarannsókn er að ræða og líðan foreldra er könnuð í þremur þrepum. Fyrst er það gert fyrir útskrift af spítalanum, aftur 6 vikum seinna og svo þegar barnið er orðið 3 til 4 ára. „Það er gagnlegt að fá upplýsingar um andlega og líkamlega líðan foreldra eftir heimkomu. Það hefur verið einblínt svo mikið á spítalann og fæðinguna, en ekki á almennt heilsufar foreldra þegar heim er komið og það hversdagslega tekur við,“ segir Guðrún. „Líðan foreldra fyrir útskrift skýrir líðanina eftir 6 vikur og hún svo aftur eftir 4 ár, og því skiptir miklu máli að greina hana strax.“
„Það er áhugavert að skoða hvaða þættir hafa áhrif á aðlögun að foreldrahlutverkinu og þátttöku í umönnun nýfædds barns. Sem dæmi má nefna að feður á vökudeild aðlagast barninu nokkuð betur en feður af Hreiðrinu því að þeir koma meira að
umönnun þess. Foreldrarnir skipta meira með sér verkum á vökudeildinni. Ef móðirin er veik koma feður meira að umönnuninni en ef hún er heilbrigð. Ef hún er heilbrigð verður smávegis gjá á milli foreldranna. Því skiptir máli að hjúkrunarfólk leiðbeini móðurinni um að leyfa föðurnum að koma að, til dæmis með því að baða barnið og slíkt,“ segir Guðrún.
Menntun foreldra hefur ekkert að segja með líðan þeirra við útskrift en 6 vikum eftir fæðingu er líðan foreldra með minni menntun marktækt verri en þeirra sem meiri menntun hafa. „Ýmislegt fleira hefur áhrif, svo sem aldur foreldris og kyn, en eins og gefur að skilja er líðan mæðra fl jótlega eftir fæðingu verri en föðurins, en eftir sex vikur er líðan foreldranna orðin jöfn og sambærileg við líðan almennings,“ segir Guðrún, sem þegar hefur séð dæmi um úrbætur. „Útskriftarviðtöl hafa verið tekin upp á vökudeild og mikið hefur breyst á almennri deild líka, meðal annars fyrir áhrif rannsóknarinnar sem er ánægjulegt.“