„Ísland er rótgróið lýðræðisríki. Það segir okkur þó lítið um hvers konar lýðræðisríki Ísland er enda getur verið töluverður munur á milli lýðræðisríkja sem skýrist m.a. af ólíkri stjórnskipun, mismunandi kosningakerfum, umgjörð efnahagslífsins og áhrifum hagsmunasamtaka. Slíkir þættir segja t.d. fyrir um möguleika kjörinna fulltrúa til að fylgja eftir kosningaloforðunum og hversu mikið vægi aðrir en stjórnarmeirihlutinn hafa á opinbera ákvarðanatöku.“ Þetta segir Stefanía Óskardóttir, lektor í stjórnmálafræði, um rannsókn sem hún vinnur nú að um meirihluta- lýðræði, samráðsstjórnmál og mótun opinberrar stefnu á Íslandi.
Stefanía Óskarsdóttir
„Ísland er rótgróið lýðræðisríki. Það segir okkur þó lítið um hvers konar lýðræðisríki Ísland er enda getur verið töluverður munur á milli lýðræðisríkja sem skýrist m.a. af ólíkri stjórnskipun, mismunandi kosningakerfum, umgjörð efnahagslífsins og áhrifum hagsmunasamtaka.“
Stefanía segir að lengi vel hafi þingmeirihlutinn sem stóð að baki íslenskum ríkisstjórnum verið afar ráðandi og vitnar hún þar í niðurstöður rannsóknar sinnar og fleiri sem birtar voru í bókinni Þingræði á Íslandi: Samtíð og saga (2011).
„Á síðustu árum má þó greina þróun í átt til aukinnar valddreifingar. Um það fjalla greinar sem ég hef verið að vinna að undanfarið ár. Birtingarmyndir þessara breytinga eru m.a. vaxandi vægi forsetaembættisins, útvistun vinnu við gerð nýrrar stjórnarskrár til fulltrúa almennings, töluvert umfangsmikið samráð við aðila vinnumarkaðarins og aukinn stuðningur við beint lýðræði. Þá skoða ég jafnframt átökin um breytingar á kvótakerfinu og stjórnarskrá.“
Rannsókn Stefaníu er umfangsmikil og það mun taka tíma að gera fræðilega grein fyrir öllum þáttum hennar. „Rannsókninni miðar þó áfram með birtingu greina sem fjalla um einstaka þætti þróunarinnar og setja hana í alþjóðlegt samhengi. Markmiðið er að varpa ljósi á gangverk lýðræðisins, ekki bara á Íslandi heldur líka alþjóðlega. Erlendis er töluverður áhugi fyrir þróuninni hérlendis eftir efnahagshrunið og er það staðfesting á því að rannsóknir sem þessar hafa alþjóðlega þýðingu.“