Ólöf Karitas Þrastardóttir, MA frá Félagsráðgjafardeild.
„Biðtími eftir fangelsisvist getur verið allt að fimm ár og þá eru dómar farnir að fyrnast,“ segir Ólöf Karitas Þrastardóttir sem rannsakaði bið dómþola eftir afplánun í meistararitgerð sinni í félagsráðgjöf. „Óvissan og biðin eftir afplánun hefur slæm áhrif á flesta dómþolana og flestum finnst biðin óþægileg, kvíðvænleg og jafnvel vera eins og viðbótarrefsing við þann dóm sem þeir fengu,“ bætir hún við. Ólöf segir einnig að dómþolendur sem bíða eftir afplánun eigi erfitt með að „byrja á nýjum verkefnum og skipuleggja framtíðina, til dæmis varðandi fjölskyldu, nám og íbúðarkaup þar sem þeim finnst að lífið hafi nánast stöðvast.“
Ólöf Karítas Þrastardóttir
Ólöf hefur lengi haft áhuga á fangelsismálum en hún segir óbilandi áhuga sinn hafa skipt sköpum þegar kom að rannsókninni. „Þetta er fyrsta rannsóknin sem gerð hefur verið á þessu efni hér á landi og því var lítið um heimildir en auk þess var erfitt að fá viðtöl við dómþolendur,“
Í rannsókn sinni kemst Ólöf að því að helsta ástæðan fyrir því að biðlistar eftir fangelsisvist hér á landi lengjast séu lengri dómar en áður. Hún veltir því fyrir sér hvað hægt sé að gera og bendir á að annars staðar á Norðurlöndunum sé í meira mæli beitt markvissum úrræðum til að stytta biðlista, t.d. samfélagsvinnu, rafrænu eftirliti og opnum fangelsum.
Ólöf hefur lengi haft áhuga á fangelsismálum en hún segir óbilandi áhuga sinn hafa skipt sköpum þegar kom að rannsókninni. „Þetta er fyrsta rannsóknin sem gerð hefur verið á þessu efni hér á landi og því var lítið um heimildir en auk þess var erfitt að fá viðtöl við dómþolendur,“ segir Ólöf.
Ólöf útskrifaðist með meistaragráðu frá Háskóla Íslands í júní 2012 og starfar nú á þjónustumiðstöð Árbæjar og Grafarholts. Hún segist gjarnan vilja starfa hjá Fangelsismálastofnun í framtíðinni þar sem hún gæti unnið með dómþolum og þá sérstaklega þeim sem bíða eftir að hefja afplánun. „Mikilvægt er fyrir samfélagið að refsingum við afbrotum sé beitt á markvissan hátt því viðmælendur í rannsókninni hafa talað um að fælingarmáttur refsingarinnar sé minni þegar langur tími líður frá afbroti til afplánunar,“ bendi Ólöf á.
Leiðbeinandi: Steinunn Hrafnsdóttir, dósent við Félagsráðgjafardeild. Aðstoðarleiðbeinandi: Íris Eik Ólafsdóttir, félagsráðgjafi hjá Fangelsismálastofnun.
