Ólafur Þ. Harðarson, prófessor við Stjórnmálafræðideild
Ólafur Þ. Harðarson, prófessor í stjórnmálafræði, er með þekktustu stjórnmálafræðingum landsins og þegar kemur að því að fiska í þekkingarhafinu í þeirri fræðigrein, þá afla menn vel sem kasta út færinu hjá Ólafi. Hann er enda einn helsti álitsgjafi landsins í stjórnmálafræði og gjarnan fenginn til að túlka pólitíska stöðu og úrslit kosninga í fjölmiðlum.
Ólafur stýrði langstærsta fræðasviði háskólans, með um fimm þúsund nemendum, eða um þriðjungi allra nemenda skólans. „Félagsvísindin leggja til vinsælustu námsgreinar við háskólann. Þessar vinsældir eru eðlilegar. Það er heillandi viðfangsefni að reyna að skilja mannlífið og þjóðfélagið,“ segir Ólafur.
Ólafur Þ. Harðarson
Íslenska kosningarannsóknin sem Ólafur vinnur að er langtímarannsókn á kosningahegðun og viðhorfum Íslendinga til stjórnmála og stjórnmálaflokka. „Viðtöl hafa verið tekin við kjósendur eftir allar alþingiskosningar frá 1983.“
Þrátt fyrir annir við stjórnun slær Ólafur í klárinn þegar kemur að rannsóknum en hann vinnur nú að stórri íslenskri kosningarannsókn auk þess sem bókaskrif hafa haldið honum uppteknum.
„Kosningarannsóknir eru hvarvetna meðal mikilvægustu rannsókna í stjórnmálafræði. Þær eru undirstaða þess að skilja lýðræðið almennt og lýðræðiskerfi hvers lands sérstaklega,“ segir Ólafur.
Íslenska kosningarannsóknin sem Ólafur vinnur að er langtímarannsókn á kosningahegðun og viðhorfum Íslendinga til stjórnmála og stjórn- málaflokka. „Viðtöl hafa verið tekin við kjósendur eftir allar alþingiskosningar frá 1983. Næst verða kjósendur spurðir eftir kosningarnar 2013 en þá verður líka gerð frambjóðendakönnun undir stjórn Evu Heiðu Önnudóttur, sem er doktorsnemi í stjórnmálafræði við Háskólann í Mannheim.“
Kveikjan að fyrstu rannsókninni árið 1983 var doktorsverkefni Ólafs: „Kosningahegðun var þá stórt gat í vísindalegri þekkingu á íslenskum stjórnmálum og samfélagi. Niðurstöður úr rannsókninni hafa síðan birst í bókum og alþjóðlegum tímaritum.“
Upplýsingar um svör meira en tólf þúsund Íslendinga allar götur frá 1983 er að finna í opnum aðgangi á síðu Félagsvísindastofnunar og þær eru mikið notaðar af fræðimönnum, stúdentum og áhugasömum almenningi.
Ólafur segir að frá 1999 hafi hluti íslensku kosningarannsóknarinnar verið sameiginlegur með um 30 löndum og aðgangur að þeim upplýsingum sé einnig opinn á síðu CSES (Comparative Study of Electoral Systems).
„Nú er unnið að því að koma gögnum íslensku kosningarannsóknanna inn í nýjan gagnabanka, The True European Voter, sem mun geyma upplýsingar úr flestum kosningarannsóknum í Evrópu síðustu 50 ár og aðgangur að þeim banka verður líka opinn,“ segir Ólafur.
Þótt Ólafur beini sjónum sínum að kosninga- hegðun hér innanlands þá er hann einnig í markverðu norrænu samstarfi. Í ár kemur út fyrsta bókin um samanburð á kosningahegðun á Norðurlöndum, The Nordic Voter. Í bókinni er að finna margar afar forvitnilegar og mikilvægar niðurstöður. „Bókin er samvinnuverkefni mitt og fjögurra annarra úr hópi fremstu kosninga- rannsóknamanna á Norðurlöndum.“