Skip to main content

Kynjafræði á öll skólastig

Gyða Margrét Pétursdóttir, aðjunkt við Stjórnmálafræðideild

„Kannski er bara þol fólks að minnka og meðvitund um skaðsemi kvenfyrirlitningar að aukast,“ segir Gyða Margrét Pétursdóttir, aðjunkt í kynjafræði, um hugsanlegar ástæður þess að birting frétta um kynjamisrétti hefur aukist í fjölmiðlum.

Kynjafræði er námsleið við Háskóla Íslands sem snýst um margbreytileika mannlífsins. Það er hægt að finna kynjafræðilegar hliðar á nánast öllu í veröldinni og fátt er fræðigreininni óviðkomandi. Kyn, kynhneigð, stétt, aldur, þjóðerni, fötlun og fleiri félagslegir þættir eiga þátt í að skapa fjölbreytileika mannlífsins en þeir eiga það einnig til að skapa valdatogstreitu í samfélaginu. Allt þetta er kynjafræðinni viðkomandi, ekki síst fréttir um kynjamisrétti.

Gyða Margrét Pétursdóttir

Kynjafræði er námsleið við Háskóla Íslands sem snýst um margbreytileika mannlífsins. Það er hægt að finna kynjafræðilegar hliðar á nánast öllu í veröldinni og fátt er fræðigreininni óviðkomandi.

Gyða Margrét Pétursdóttir

Gyða Margrét segir að umræddar fréttir hafi ólíkar birtingarmyndir en allar fjalli þær um hvernig hefðbundnum staðalmyndum kynjanna og valdastöðu virðist enn viðhaldið í samfélaginu.

„Með aðstoð samfélagsmiðla, líkt og Facebook, er auðveldara en áður að koma skoðunum sínum á framfæri og út frá þeim spinnast svo umræður sem af og til rata í fjölmiðla,“ segir Gyða Margrét, sem telur að samfélagsmiðlarnir geti stutt jafnréttisbaráttuna þótt þeir séu um leið vettvangur viðhorfa sem viðhalda hefðbundnum staðalímyndum kynjanna.

Mikið hefur verið rætt um klámvæðingu á síðustu árum og Gyða Margrét telur að áhrifa hennar gæti víða, t.d. í framhaldsskólum. Hún segir eðlilegt að fólk á framhaldsskólaaldri vilji ögra viðteknum venjum. Hún bendir jafnframt á að stelpur hafi, ekki síður en strákar, varið ríkjandi kynjaviðhorf. Gyða Margrét veltir því hins vegar fyrir sér hversu mikið svigrúm stelpur hafi raunverulega til að mótmæla kynjamisrétti. Hún telur grundvallaratriði, ef meðvitund eigi að skapast um eðli þessa misréttis, að kennara- og leikskólakennaranemar fái menntun í kynjafræði.

„Það voru mikil vonbrigði að kynjafræðinni var ekki bætt við sem skyldufagi í kennaranáminu þegar það var lengt úr þremur árum í fimm. Það er reyndar ekki hægt að bíða eftir því að allir kennarar fái kynjafræðimenntun heldur þarf að koma henni að á öllum skólastigum. Á Íslandi er skólaskylda og skólinn er því góður vettvangur til að veita fræðslu á þessu sviði, sem öðrum. Mér þykir sorglegt að sá vettvangur sé ekki nýttur betur,“ segir Gyða Margrét.