Skip to main content

Kynþáttahyggja og þjóðernisleg sjálfsmynd

Kristín Loftsdóttir, prófessor við Félags- og mannvísindadeild

„Kynþáttafordómar eru alvarlegt fyrirbæri í samtímanum og það hefur sýnt sig að þeir eiga margslungnar birtingarmyndir. Það er mikilvægt að draga athygli að því hversu alvarlegir þeir eru en jafnframt að reyna að skilja þá á dýpri hátt í staðbundnu samhengi,“ segir Kristín Loftsdóttir, prófessor við Félags- og mannvísindadeild.

Kristín Loftsdóttir

Í rannsókn sinni skoðar Kristín merkingu og birtingarmyndir kynþáttahyggju í íslensku samfélagi.

Kristín Loftsdóttir

Í rannsókn sinni skoðar hún merkingu og birtingarmyndir kynþáttahyggju í íslensku samfélagi. „Mér finnst mikilvægt að skilja alþjóðlegar víddir kynþáttahyggju en jafnframt hvernig hún birtist á stöðum eins og á Íslandi í samspili við ákveðnar sögulegar aðstæður og þjóðernislega sjálfsmynd. Mér finnst femínískar kenningar um skörun áhugaverðar til að skilja efnið betur. Í þeim kenningum er lögð áhersla á að við höfum ekki bara ákveðið kyn heldur skipti einnig máli að skoða samspil þess við aðra þætti sjálfsmyndar okkar eins og litarhátt eða aldur. Þannig er lögð áhersla á að skoða ekki eingöngu einn þátt sjálfsmyndarinnar heldur hvernig ólíkir þættir skarast,“ segir Kristín.

Hún rekur hugmyndina að rannsókninni til þess er hún kom til Íslands eftir tveggja ára rannsóknavinnu í Níger. „Þá fékk ég áhuga á að skoða hvernig Afríka birtist í íslensku samfélagi. Sú rannsókn leiddi mig inn á að skoða mótun íslenskrar sjálfsmyndar og hvernig  hugmyndir um fólk sem væri ólíkt okkur voru hluti af mótun þjóðernislegrar sjálfsmyndar,“ útskýrir Kristín.

Í Níger fannst Kristínu sláandi að sjá hversu miklu máli söguleg arfleifð kynþáttahyggju skiptir í samskiptum milli innfæddra og Vesturlandabúa sem voru í flestum tilfellum hvítir ferðamenn eða starfsfólk þróunarsamvinnustofnana. „Það opnaði augu mín betur fyrir mikilvægi þess að skoða einnig mitt eigið samfélag og það umhverfi sem ég er sprottin úr með gagnrýnum augum,“ segir Kristín.