Skip to main content

Rússneska stafrófið engin hindrun

Rebekka Þráinsdóttir, aðjunkt við Deild erlendra tungumála, bókmennta og málvísinda

„Margir halda að kyrillíska stafrófið sé stærsta hindrunin vilji menn læra rússnesku,“ segir Rebekka Þráinsdóttir, aðjunkt í rússnesku við Háskóla Íslands, en rússneska er eitt af fjölmörgum erlendum tungumálum sem kennd eru við skólann. „Svo er í raun alls ekki,“ bætir Rebekka ákveðið við, „þótt ef til vill séu s-hljóðin heldur mörg að sumra mati. Reyndar hefur Rússum sjálfum þótt ástæða til þess oftar en einu sinni að einfalda stafrófið við misjafnar undirtektir!“

Rebekka segir að rússneska sé eitt af útbreiddustu tungumálum veraldar. Um 145 milljónir manna hafi rússnesku að móðurmáli. Það sé vissulega ekki ofsagt að kunnátta í rússnesku sé mikilvæg fyrir menningarleg og efnahagsleg samskipti við Rússland og Austur-Evrópu.

Rebekka Þráinsdóttir

Rebekka segir að rússneska sé eitt af útbreiddustu tungumálum veraldar. Um 145 milljónir manna hafi rússnesku að móðurmáli. Það sé vissulega ekki ofsagt að kunnátta í rússnesku sé mikilvæg fyrir menningarleg og efnahagsleg samskipti við Rússland og Austur-Evrópu.

Rebekka Þráinsdóttir

Rebekka segir að tengsl Íslendinga og Rússa séu á afar mörgum og ólíkum sviðum. „Það er varla ofsögum sagt að íslenska síldin sé það fyrsta sem kemur upp í hugum margra Rússa þegar Ísland ber á góma. Í búðarhillum í Rússlandi má sjá netta síldardós sem ber heitið „Íslandka“ og þykir innihaldið lostæti. Segja má að hér á landi ríki óttablandin virðing fyrir mörgu sem tengist rússneskri menningu. Kannski er það vegna þess að hún er af þeirri stærðargráðu, rétt eins og landið sjálft, að það er nánast handan þess skiljanlega. Ef til vill felst leyndardómur Rússlands einmitt í því. Og er nokkuð svo slæmt að fá að skipa heiðurssess í búðarhillu í leyndardómnum miðjum? Er ekki full ástæða til að hlúa að slíku sambandi?“ spyr Rebekka og brosir.

Úr síldinni fer Rebekka beint yfir í menninguna og talar um að rússnesk leiklist og kvikmyndagerð hafi ávallt notið virðingar á Íslandi, auk þess sem samstarf okkar við Rússa á tónlistarsviðinu hafi verið mikið og fjölbreytt. „Sinfóníuhljómsveit Íslands hefur verið dugleg við að flytja rússneska tónlist. Jónas Ingimundarson og Diddú hafa farið í fjölmargar tónleikaferðir til Rússlands og hingað hefur fjöldinn allur af rússneskum tónlistarmönnum komið undanfarin ár. Einnig hafa popptónlistarmenn beggja landa verið í samstarfi,“ segir Rebekka.

Hún bætir því við að það sé alkunna að öflugir þýðendur, eins og Ingibjörg Haraldsdóttir, Árni Bergmann, Áslaug Agnarsdóttir og Geir Kristjánsson hafi snúið fjölda verka rússneskra skálda yfir á íslensku og að á undanförnum árum hafi okkur áskotnast þýðingar á sögum eftir Gogol, Túrgenev og Tolstoj. Einnig komi verk íslenskra höfunda fyrir sjónir lesenda í Rússlandi. „Sífellt fleiri íslenskar skáldsögur eru nú þýddar á rússnesku og má þar t.d. nefna 101 Reykjavík eftir Hallgrím Helgason og Storm eftir Einar Kárason.“