Skip to main content

Siggi séní var fyrsti pönkarinn

Terry Gunnell, prófessor við Félags- og mannvísindadeild

Við Háskóla Íslands er verið að safna og skrá heimildir sem varða áhrif Sigurðar Guðmundssonar málara og Kveldfélagsins svokallaða á menningarsköpun á Íslandi á árunum 1857 til 1874. „Sigurður var gjarnan kallaður Siggi séní en hann var einn ötulasti hvatamaðurinn að mótun íslenskrar þjóðmenningar,“ segir Terry Gunnell, prófessor í þjóðfræði, um þetta viðamikla verkefni sem hann leiðir með Karli Aspelund, lektor við háskólann í Rhode Island. Frá Háskóla Íslands taka þeir Sigurjón Baldur Hafsteinsson, dósent í safnafræði, og Sveinn Yngvi Egilsson, prófessor í íslensku, þátt í rannsókninni, auk Terrys. Auk þeirra vinnur Sveinn Einarsson leikhúsfræðingur sem ráðgjafi við verkefnið en það hlaut þriggja ára styrk frá Rannís og er einnig unnið í náinni samvinnu við Þjóðminjasafn Íslands, Landsbókasafn, Stofnun Árna Magnússonar og Þjóðskjalasafn. „Sigurður málari leiddi endurreisn og nýsköpun þjóðlegra kvenbúninga og var hvatamaður að stofnun Þjóðminjasafnsins. Hann veitti innblástur að stofnun Þjóðleikhússins og var einn stofnenda Kveldfélagsins og áhrifamikill meðlimur en félagið var starfrækt í Reykjavík með leynd á árunum 1861 til 1874.“

Terry Gunnell

Terry segir að Kveldfélagið hafi stuðlað að söfnun á þjóðlegum fróðleik og leikritun og hvatt til innlendrar listsköpunar og þannig lagt grunninn að sérstöðu íslenskrar menningar.

Terry Gunnell

Terry segir að Kveldfélagið hafi stuðlað að söfnun á þjóðlegum fróðleik og leikritun og hvatt til innlendrar listsköpunar og þannig lagt grunninn að sérstöðu íslenskrar menningar.

Terry segir að í tengslum við rannsóknina verði haldnar tvær ráðstefnur um viðfangsefnið á næstu árum en að auki verði, að verkefninu loknu, almenningi opnaður aðgangur að vefsvæði þar sem hýstar verða grunnheimildir sem snerta bæði félags- og menningarlegan bakgrunn Sigurðar málara og Kveldfélagsins. „Á því vefsvæði verður unnt að skoða bréf, minnispunkta, dagbókarfærslur, kennsluefni, greinar og teikningar, auk upplýsinga um lífshlaup og lífssýn þeirra sem þarna komu við sögu. Einnig verða upplýsingar á vefsvæðinu um  hvaða alþjóðlegu stefnur og straumar höfðu áhrif á fremur róttækar skoðanir Kveldfélagsmanna,“ segir Terry.

Hann bætir því við að Sigurður málari hafi í raun verið einstakur maður og hafi gjarnan vakið ótvíræða athygli þeirra framhaldsnema sem komið hafa að verkefninu. „Einn af þeim sem hefur unnið með okkur að skráningu gagnanna varð svo heillaður af Sigurði og róttækni hans að hann sagði hreinlega að Siggi séní hefði án efa verið fyrsti pönkarinn.“