Karl Gústaf Kristinsson, prófessor við Læknadeild
Pneumókokkar geta verið skæðar bakteríur sem margir Íslendingar hafa kynnst enda valda þær m.a. miðeyrnabólgu, lungnabólgu og heilahimnubólgu. Nú er farið að nota bóluefni til þess að kljást við þennan vágest, meðal annars vegna þess að bakteríurnar verða sífellt ónæmari fyrir sýklalyfjum. Hópur vísindamanna við Læknadeild og Landspítala rannsakar nú hvaða áhrif slík bólusetning hefur á íslensk börn.
„Ætlunin er að bera saman nýgengi sýkinganna fyrir og eftir að bólusetning hófst og kanna áhrif bólusetningar á tíðni pneumókokka í nefkoki barna, þróun sýklalyfjaónæmis og fjölda röraísetninga í miðeyru barna, auk ítarlegra kostnaðargreininga,“ segir Karl Gústaf Kristinsson, prófessor í sýklafræði, sem fer fyrir rannsókninni ásamt Ásgeiri Haraldssyni, prófessor í barnalækningum, og Helgu Erlendsdóttur, lífeindafræðingi og klínískum prófessor við sýkla- fræðideild Landspítala. Rannsóknin er unnin í nánu samstarfi við háskólana í Oxford og Cambridge í Bretlandi og felur einnig í sér heilgenaraðgreiningu á meirihluta pneumókokkastofna.
Karl Gústaf Kristinsson
Karl hefur verið afar afkastamikill við rannsóknir og var hann, árið 2013, valinn heiðursvísindamaður Landspítala, m.a. fyrir rannsóknir sínar á pneumókokkum.
Karl hefur verið afar afkastamikill við rannsóknir og var hann, árið 2013, valinn heiðursvísindamaður Landspítala, m.a. fyrir rannsóknir sínar á pneumókokkum. „Rannsóknir okkar á pneumókokkum og sýkingum af þeirra völdum í meira en 20 ár hafa skapað verðmætan gagnagrunn og safn pneumókokkastofna. Með þann bakgrunn og þekkingu er Ísland afar ákjósanlegur staður til að rannsaka áhrif pneumókokkabólusetninga,“ segir Karl.
Hann bendir á að bólusetning með nýrri gerðum bóluefna hafi hafist fyrir rúmum tíu árum en hafi frestast á Íslandi, aðallega af fjárhagsástæðum. „Á þeim tíma höfðum við samband við þá sem framleiddu bóluefni og buðum fram rannsóknarsamstarf. Fyrirtækið GlaxoSmithKline sýndi þessu samstarfi strax áhuga og veitti veglegan styrk til verkefnisins. Þegar bólusetning hófst gegn pneumókokkum árið 2011 var okkur því ekkert að vanbúnaði,“ útskýrir Karl.
Rannsóknin stendur í þrjú ár en fyrstu niðurstöður benda til þess að pneumókokkasýkingum fækki marktækt með bólusetningum og um leið hlutfalli pneumókokkastofna sem eru ónæmir fyrir sýklalyfjum.
Karl segir rannsóknirnar hafa mikla þýðingu enda gefi íslensku gagnagrunnarnir ekki aðeins möguleika á að rannsaka áhrif bólusetningar á tíðni sýkinga heldur einnig hagkvæmnina af bólusetningu. „Þá hafa gen svo margra pneumókokkastofna sem ræktaðir eru frá helstu pneumókokkasýkingunum í svo mörg ár, og nánast á landsvísu, aldrei áður verið raðgreind. Niðurstöðurnar úr þeim greiningum hafa mikið vísindalegt gildi og eru nánast ótæmandi uppspretta hliðarrannsókna,“ segir Karl enn fremur.