Laufey Steingrímsdóttir, prófessor á Rannsóknastofu í næringarfræði á Landspítala og við Matvæla- og næringarfræðideild HÍ
„Síðustu áratugi hefur líkamsþyngd meðal Íslendingsins aukist jafnt og þétt. Æ fleiri konur, karlar og börn flokkast með offitu samkvæmt stöðlum Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar, WHO. Hér er síður en svo um séríslenskt fyrirbæri að ræða, svipaða sögu má víða segja, jafnvel í löndum þar sem næringarskortur er alvarlegt heilbrigðisvandamál meðal þeirra lægst settu,“ segir Laufey Steingrímsdóttir, prófessor á Rannsóknastofu í næringarfræði á Landspítala og við Matvæla- og næringarfræðideild HÍ.
Laufey Steingrímsdóttir
„Síðustu áratugi hefur líkamsþyngd meðal Íslendingsins aukist jafnt og þétt. Æ fleiri konur, karlar og börn flokkast með offitu samkvæmt stöðlum Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar, WHO.“
Laufey bendir á að meðan margir fitni sé fræðsla og hvatning um holla lífshætti á hverju strái og þrýstingur umhverfisins á grannan og stæltan líkama meiri en nokkru sinni fyrr. „Auglýsingar á heilsuvörum og framboð á líkamsrækt fylla síður blaða, sem gjarnan eru prýddar myndum af vöðvastæltu og tággrönnu fólki. Væntanlega hefur sjaldan eða aldrei verið svo djúp gjá milli staðalímyndar og raunverulegrar líkamsbyggingar alls almennings og einmitt nú,“ segir Laufey.
„Rannsóknir á helstu orsökum þessa heimsfaraldurs, eins og WHO nefnir fyrirbærið, heilsufarslegum afleiðingum hans, fylgikvillum og meðferð, svo ekki sé minnst á leiðum til að sporna við þróuninni, hafa verið áberandi við margar helstu vísindastofnanir heims síðustu áratugi. Árlega birtist fjöldi vísindagreina á þessu sviði og þar leggja vísindamenn við Háskóla Íslands sitt af mörkum,“ segir Laufey og bætir við: „En þrátt fyrir allt það ágæta vísindastarf hefur þyngdin aukist ár eftir ár hjá æ fleirum - og nú eru góð ráð dýr.
Vísbending um breytta þróun leynist þó meðal annars úr skólaheilsugæslu í Reykjavík sem sýnir að hlutfall barna í yfirþyngd hefur ekki aukist allra síðustu ár. „Lýðheilsuverkefni í skólum á vegum sveitarfélaga, heilsugæslu, Lýðheilsustöðvar og háskóla hafa væntanlega haft sitt að segja í þeirri þróun. Þar hefur áherslan verið á heilsusamlega lífshætti og aðbúnað frekar en líkamsþyngd, og forðast að ala á megrunaráráttu eða grafa undan jákvæðri og sterkri sjálfsvitund ungs fólks. Þótt fræðsla geti sannarlega haft áhrif, benda flestar rannsóknir til þess að umhverfi fólks, skipulag bæja og borga, framboð og verðlag á hollri matvöru skipti hvað mestu máli fyrir heilsu og líkamsþyngd íbúanna,“ segir Laufey.