Dagbjört Guðmundsdóttir, þjóðfræði við Félags- og mannvísindadeild
Brandarar tengdir bankahruninu þjóna ekki síst þeim tilgangi að sameina þjóðina og ýta þeim sem teljast ábyrgir til hliðar. Þetta er meðal þess sem kemur fram í lokaritgerð Dagbjartar Guðmundsdóttur í þjóðfræði. „Húmor sem vopn almennings: skopstælingar í kjölfar bankahrunsins á Íslandi.“ Þar kemur fram að það sé velþekkt að fólk noti húmor til að bregðast við áföllum og fjölmargir brandarar hafi orðið til í kjölfar hrunsins.
Dagbjört Guðmundsdóttir
Brandarar tengdir bankahruninu þjóna ekki síst þeim tilgangi að sameina þjóðina og ýta þeim sem teljast ábyrgir til hliðar.
Dagbjört segir að brandarar sem verði til við erfiðleika af þessu tagi þjóni yfirleitt þeim tilgangi að losa um neikvæðar tilfinningar og vinna úr vanlíðan sem fylgi áföllum. Til dæmis séu stjórnmálamenn og útrásarvíkingar settir á lægri stall og gerðir að athlægi til að losa um reiðina.
Í rannsóknum á húmor í hörmungum hefur komið fram að sumir hneykslist á þeim, finnist þeir ósmekklegir og óviðeigandi. Dagbjört segir að lítið beri á því að íslenskur almenningur hneykslist á bröndurum tengdum bankahruninu. Það tengist án efa því að enginn hafi látið lífið. Auk þess hafi þeir sem eru skotspónn grínsins brugðist, að mati þjóðarinnar, sem stjórnendur landsins og bankanna.
Skopstælingar
Í ritgerðinni er fjallað um skopstælingar sem birtust á Netinu. Dæmi um það er skopstæling af upprunalega 500 króna seðlinum þar sem Jón Sigurðsson heldur um andlit sitt vegna ástandsins á krónunni.
Annað dæmi er skopstæling á piparkökulaginu úr Dýrunum í Hálsaskógi:
Þegar piparúðinn notast,
lítill löggumaður tekur,
fyrst af öllu brúsa úr belti,
og svo æpa allir: GAS!
Dælir úða yfir liðið,
undan honum getur sviðið.
Svona læra menn að vera ei með
þetta fjárans þras.
Dagbjört segir að það hafi einkennt skopstælingarnar hversu sameinandi fyrir þjóðina frumverkin voru. Textar sem voru skopstældir hafi yfirleitt verið mjög þekktir eins og t.d. piparkökusöngurinn og jólasveinavísur Jóhannesar úr Kötlum.
Leiðbeinandi: Terry Gunnell, prófessor í þjóðfræði.