Yfir 6 milljarða króna þarf til þess að HÍ standi jafnfætis norrænum háskólum
Fjárveiting til Háskóla Íslands ætti að vera meira en sex milljörðum króna hærri á árinu 2026 til þess að skólinn stæði jafnfætis háskólum á Norðurlöndum, eins og ríkisstjórnir hér á landi hafa ítrekað stefnt að. Þetta kemur fram í ályktun sem háskólaráð Háskóla Íslands samþykkti einróma á fundi sínum fimmtudaginn 12. febrúar. Þar skorar ráðið á stjórnvöld að forgangsraða fjármunum í þágu menntunar og rannsókna sem eru undirstaða framfara og áframhaldandi velsældar á Íslandi.
Á fundi háskólaráðs var farið ítarlega yfir stöðu mála varðandi fjármögnun háskólastigsins á Íslandi almennt og Háskóla Íslands sérstaklega. Fram kom m.a. að fjármögnun háskóla hér á landi stendur fjármögnun annarra norrænna háskóla langt að baki.
Að lokinni umræðu samþykkti háskólaráð ályktun þar sem sem fram kemur að í yfir 15 ár hafi fjármögnun Háskóla Íslands og háskólastigsins í heild hér á landi reglulega verið borin saman við gögn frá OECD og sér í lagi við fjárveitingar til háskóla annars staðar á Norðurlöndum.
„Þó að reglulega hafið verið kveðið á um það í stjórnarsáttmálum ríkisstjórna að fjármögnun háskóla hérlendis verði sambærileg við háskóla á hinum Norðurlöndunum liggur fyrir að mikið vantar upp á að svo sé,“ segir í ályktun háskólaráðs.
Nýjasti samanburðurinn við háskóla á Norðurlöndum byggist á tölum frá árinu 2024. „Sá samanburður sýnir að fjárveiting til Háskóla Íslands ætti að vera meira en 6 milljörðum króna eða ríflega 20% hærri en raunin er fyrir árið 2026. Á sama tíma starfar Háskóli Íslands í alþjóðlegu samkeppnisumhverfi og gerð er sú krafa til hans að árangur og gæði faglegs starfs séu sambærileg við háskóla á Norðurlöndum,“ segir í ályktuninni.
Stærstur hluti námsgreina einungis kenndur við HÍ
Háskólaráð bendir enn fremur á að núverandi fjárveiting skólans hafi vitaskuld afleiðingar og geri skólanum erfitt fyrir að rækja hlutverk sitt sem þjóðskóli þar sem sífellt erfiðara er að halda úti námsgreinum sem hvergi annars staðar eru kenndar hér á landi eins og á við um 3/4 hluta námsgreina við Háskóla Íslands. „Sem dæmi um mikla áhættu í rekstri skólans er sú staðreynd að um þriðjungur ársverka starfsfólks við kennslu er unninn í stundakennslu og þeir aðilar eru með heildarlaun um 600 þ.kr. á mánuði árið 2024. Augljóslega er þetta ekki ásættanleg staða fyrir rekstur stofnunar eða fyrirtækis.“
„Háskólaráð Háskóla Íslands skorar á stjórnvöld að huga betur að fjármögnun háskólastigsins á Íslandi og forgangsraða fjármunum í þágu menntunar og rannsókna sem eru undirstaða framfara og áframhaldandi velsældar á Íslandi. Hátt menntunarstig, öflugt rannsóknastarf og nýsköpun eru ófrávíkjanlegur grunnur að því að tryggja samkeppnishæfni íslensks atvinnulífs og farsæld samfélagsins til allrar framtíðar,“ segir að endingu í ályktuninni.
