Miðbiksmat í Umhverfisfræði - Teemu Jama

Streymi

Heiti ritgerðar:
Zoning for Zero: Loftslagsáhrif skipulagsáætlana í norrænu samhengi

Nemandi:
Teemu Jama

Doktorsnefnd:
Dr. Jukka Heinonen, prófessor við Umhverfis- og byggingarverkfræðideild Háskóla Íslands
Dr. Elisa Lähde, lektor við Arkitektúrdeild Aalto háskóla í Finnlandi
Dr. Henrikki Tenkanen, lektor við deild manngerðs umhverfis við Aalto háskóla í Finnlandi

Ágrip:
Í lokaritgerð minni mun ég skoða gagnrýnið áhrif nútíma skipulagshátta í þéttbýli á loftslag, sérstaklega með áherslu á stofnanabundnar skipulagsáætlanir í norrænu samhengi. Ég mun færa rök fyrir því að núverandi aðferðir við skipulagsáætlanir í þéttbýli skili oft ekki sjálfbærum áhrifum, sem leiðir til ófyrirséðra kolefnisfrekra afleiðinga og jafnvel stuðlar að aukinni losun gróðurhúsalofttegunda. Í rannsókninni er notuð blönduð aðferðafræði; gagnadrifin megindleg greining og gagnrýnin rannsókn, sem byggir á bókinni Gagnrýnin raunsæi eftir Roy Bhaskar, til að greina hvernig skipulag sem skipulagstæki hefur áhrif á velferð plánetunnar. Helstu niðurstöður eru meðal annars að markmið um skilvirkni landnýtingar í skipulagsáætlunum eru ekki í samræmi við sjálfbærnimarkmið vegna aukinna áhrifa þeirra á bein og óbein kolefnisspor, sérstaklega á Norðurlöndum. Í staðinn gæti minna þétt dreifð skipulagsáætlun, endurhugsuð með loftslagsáhrifamiðuðum skilgreiningum fyrir staðsetningu þéttbýlisþróunar, á Norðurlöndum, ýtt verulega undir stórfelldar kerfisbreytingar fyrir velferð plánetunnar. Í ritgerðinni verður komist að þeirri niðurstöðu að ef skipulag getur losnað við útreikninga á hagkvæmni á mann sem grundvöll fyrir skipulagslausnir, þá geti það knúið áfram grundvallarbreytingar í fasteignageiranum og lífsstíl í þéttbýli, langt umfram áhrif hefðbundinna umhverfisáhrifamata og einstakra sjálfbærra stefnumótana.