Haukur Jörundur Eiríksson, doktorsnemi við Umhverfis- og byggingarverkfræðideild
„Rannsóknin gengur út á að auka skilning á hvernig skerveggir hegða sér í jarðskjálfta,“ segir Haukur Jörundur Eiríksson, verkfræðingur og doktorsnemi. Hann hlaut í fyrra fjögurra milljóna króna styrk úr Menningar- og framfarasjóði Ludvigs Storr til doktorsverkefnisins Hegðun skerveggjabygginga á höfuðborgarsvæðinu í jarðskjálfta.
„Skerveggir eru burðarveggir í byggingum og þeir taka við láréttu álagi frá vindi og jarðskjálfta. Hins vegar er grundvallarmunur á forsendum við hönnun skerveggja gagnvart þessu tvenns konar álagi. Þeir eiga að þola vindálag án þess að skemmast en við jarðskjálftaálag er vísvitandi miðað við að skerveggirnir skemmist í þeim tilgangi að eyða jarðskjálftaorkunni. Almennt er mun flóknara að sjá fyrir hegðun burðareininga þegar þær eru komnar yfir í „skemmda fasann“ en þegar þær eru óskemmdar. Slík hegðun í bitum og súlum hefur verið töluvert rannsökuð en skerveggir hafa ekki verið rannsakaðir í sama mæli,“ segir Haukur.
Haukur Jörundur Eiríksson
„Skerveggir eiga að þola vindálag án þess að skemmast en við jarðskjálftaálag er vísvitandi miðað við að skerveggirnir skemmist í þeim tilgangi að eyða jarðskjálftaorkunni.“
Að sögn Hauks urðu miklar skemmdir bæði á eldri og nýrri byggingum í bænum Christchurch á Nýja-Sjálandi í hörðum jarðskjálfta í byrjun árs 2011. „Þá kviknaði áhugi minn á þessu viðfangsefni. Í skjálftanum urðu eldri byggingar fyrir skemmdum og féllu jafnvel saman því að þær voru byggðar fyrir tíma jarðskjálftastaðla. Nýjar byggingar skemmdust einnig því að þannig eru þær gagngert hannaðar. Hægt verður að gera við margar þeirra en aðrar þarf að brjóta niður og endurbyggja með tilheyrandi kostnaði. Það er áhugavert og gagnlegt að rannsaka hver staðan er hér á höfuðborgarsvæðinu gagnvart væntanlegu jarðskjálftaálagi og leggja mat á hvaða hönnunarforsendum er skynsamlegt að fylgja.“
Haukur hefur starfað við burðarþolshönnun í nærri tvo áratugi og lengi haft áhuga á að rannsaka frekar hegðun skerveggjabygginga í jarðskjálfta. „Ef rannsóknarverkefnið gengur að óskum, gætu niðurstöðurnar haft áhrif á gildandi jarðskjálftastaðla, sem eru í stöðugri þróun. Niðurstöðurnar gætu einnig haft áhrif á jarðskjálftahönnun bygginga á höfuðborgarsvæðinu því að það myndi hafa víðtæk áhrif á land og þjóð, sökum fámennis, ef mjög margar byggingar skemmdust í jarðskjálfta á fjölmennasta svæði landsins.“
Þess má geta að Haukur hefur, auk styrksins úr Menningar- og framfarasjóði Ludvigs Storr, fengið styrk frá Viðlagatryggingu Íslands og úr Háskólasjóði H/F Eimskipafélags Íslands til að vinna þetta verkefni.
Leiðbeinandi: Bjarni Bessason, prófessor við Umhverfis- og byggingarverkfræðideild.