Helga Rut Guðmundsdóttir, dósent við Kennaradeild
Tónlistin getur breytt heiminum því hún breytir mannfólkinu, segir Paul David Hewson, þekktari sem tónlistarmaðurinn Bono í U2, einni vinsælustu rokkhljómsveit allra tíma.
Tónlistin hefur vafalítið fylgt manninum frá örófi alda enda lifir hún í sálinni segja sumir. Hún er ævintýralega máttug því fátt er líklegra en tónlistin til að skerpa minnið og tengja okkur við það liðna. Lítill lagstúfur kveikir þannig auðveldlega minningu um atvik frá horfnum tíma. Tónlistin getur líka örvað og sefað á víxl og hún veitir innblástur til sköpunar. Það er því býsna eðlilegt að börn taki ástfóstri við tónlistina á fyrstu dögum sínum enda sýna rannsóknir að tónlistin er hluti af eðlilegum þroska barna og það jafnvel þegar á fósturskeiði.
Við Menntavísindasvið Háskóla Íslands hafa verið unnar margþættar rannsóknir á samspili tónlistar og þroska barna. Nú er til dæmis unnið að rannsókn þar sem ætlað er að veita okkur betri skilning á samspili söngþroska og málþroska barna þar sem vitað er að þessir þættir geta haft áhrif hvor á annan.
Helga Rut Guðmundsdóttir
„Rannsókn okkar á söngtöku barna snýst um að safna gögnum á fyrstu mánuðum ævinnar sem geta gefið glögga mynd af því ferli sem á sér stað frá því að barn byrjar að gefa frá sér hljóð og þar til það getur sungið söngva.“
„Það er vel rannsakað að ung börn söngla mikið í tengslum við daglegar athafnir en hingað til hefur ekki verið skoðað hvaða þýðingu þetta söngl hefur fyrir þroska og færni barna á öðrum sviðum sem meðal annars gætu tengst málfærni og lestri síðar meir,“ segir Helga Rut Guðmundsdóttir, dósent í tónmennt, sem stýrir rannsókninni. Hún hefur sérhæft sig í málefnum er varða tónlist og söng ungra barna.
„Rannsókn okkar á söngtöku barna snýst um að safna gögnum á fyrstu mánuðum ævinnar sem geta gefið glögga mynd af því ferli sem á sér stað frá því að barn byrjar að gefa frá sér hljóð og þar til það getur sungið söngva.“
Helga Rut segir talsvert vitað um máltöku barna en mun minna um söngtöku barna. „Ýmsar illa rökstuddar kenningar eru uppi í fræðum um söngþroska og söngfærni barna sem koma illa heim og saman við reynslu þeirra sem umgangast og vinna mikið með ungum börnum,“ segir Helga Rut og bætir því við að mikilvægt sé að safna haldbærum gögnum sem gefa raunsanna mynd af söngþroska barna á ólíkum skeiðum til þess að skilja betur hvernig söngur hefur áhrif á máltöku og málþroska.
Tungumálið er auðvitað mikilvæg undirstaða samskipta og þroska hjá börnum. Rannsóknin getur þannig haft mjög hagnýtt gildi því ef í ljós kemur að söngur ýti undir málþroskann hvetur það til þess að örva sönginn í leikskólum og á heimilum.