Magnea Magnúsdóttir, MA-nemi við Lagadeild, og Karl Axelsson og Helgi Áss Grétarsson, dósentar við Lagadeild
Samfara mikilli fjölgun ferðamanna til landsins hefur færst í vöxt að íbúðir í fjöleignarhúsum séu leigðar út til skamms tíma. Þessi nýja tekjulind íbúðareigenda getur aftur á móti orkað tvímælis með hliðsjón af hagsmunum nágranna þeirra í sama fjöleignarhúsi. Þannig kann starfsemi af þessu tagi að valda ýmiss konar ónæði, svo sem þegar ferðamenn klöngrast upp stiga fjölbýlishúss með ferðatöskur um nætur.
Um þessar mundir fer fram rannsókn innan Háskóla Íslands þar sem álitamál af þessu tagi eru tekin til skoðunar en þýðingarmestu markmið rannsóknarinnar eru að greina með kerfisbundnum hætti réttarreglur sem varða annars vegar rétt einstakra eigenda og afnotahafa fjöleignarhúss til athafna á séreign sinni og hins vegar réttarstöðu þeirra gagnvart eigendum og afnotahöfum annarra séreignarhluta viðkomandi húss.
„Möguleikar á hagnýtingu séreignarhluta fjöleignarhúsa verða æ fjölbreyttari, m.a. vegna nýrra atvinnuhátta og tækniframfara. Fjöleignarhúsalöggjöfin hefur því verulega hagnýta þýðingu í daglegu lífi fjölmargra Íslendinga,“ segir Helgi Áss Grétarsson, dósent við Lagadeild, sem leiðir rannsóknina.
„Ég hef verið í forsvari fyrir húsfélög um langt skeið ásamt því að hafa áhuga á fjöleignarhúsalöggjöfinni sem sérfræðingur í eignarétti,“ segir Helgi Áss, spurður um val sitt á þessu viðfangsefni. „Samstarfsfélagi minn í kennslu og rannsóknum við Lagadeild Háskóla Íslands, Karl Axelsson hæstaréttardómari, hefur yfir tveggja áratuga reynslu af því að sinna lögfræðilegum verkefnum sem tengjast fjöleignarhúsalöggjöfinni. Hann sat í kærunefnd húsamála, áður kærunefnd fjöleignarhúsamála, frá stofnun þeirrar nefndar í ársbyrjun 1995 til þess tíma sem hann hóf störf við Hæstarétt Íslands árið 2015.“
„Möguleikar á hagnýtingu séreignarhluta fjöleignarhúsa verða æ fjölbreyttari, m.a. vegna nýrra atvinnuhátta og tækniframfara. Fjöleignarhúsalöggjöfin hefur því verulega hagnýta þýðingu í daglegu lífi fjölmargra Íslendinga.“
Helgi segir að rannsóknin hafi mikið hagnýtt gildi þar sem niðurstöðurnar verði studdar greiningu á mörgum fordæmum, bæði með hliðsjón af dómum og álitum kærunefndar. „Að slík úttekt sé til á einum stað hlýtur að teljast fengur fyrir löglærða og áhugamenn um þetta málefni. Einnig er það svo að þetta efni verður mikilvægara eftir því sem algengara er að fjöleignarhús verði blönduð, þ.e. að í þeim sé í senn búið og stunduð atvinnustarfsemi.“
Auk Helga Áss og Karls veitti Magnea Magnúsdóttir, MA-nemi við Lagadeild, aðstoð við vinnslu rannsóknarinnar en vinnuframlag hennar var fjármagnað með tveimur styrkjum, annars vegar úr Rannsóknasjóði Háskóla Íslands og hins vegar úr Fræðasjóði Úlfljóts.