Iris Edda Nowenstein, MS í talmeinafræði
Reynsla Irisar Eddu Nowenstein af því að læra íslensku sem annað mál var henni innblástur að lokaverkefni í talmeinafræði. Þar skoðaði hún máltjáningu unglinga sem hafa íslensku sem annað mál og bar saman við mál jafnaldra þeirra sem hafa íslensku sem móðurmál. „Til þess að gera þetta safnaði ég svokölluðum frásagnarmálsýnum, afritaði og greindi,“ útskýrir hún.
Iris, sem státar einnig af meistaraprófi í almennum málvísindum, segist hafa mikinn áhuga á rannsóknum á máltöku og fjöltyngi og henni finnst mikilvægt að þær nái til fleiri tungumála en ensku, sem njóti ákveðinna forréttinda. „Íslenska er að miklu leyti tilvalið mótvægi, bæði út frá málfræðilegum þáttum og stöðu tungumálsins í alþjóðlegu samhengi,“ bætir hún við.
Iris Edda Nowenstein
Alls ræddi Iris við 14 unglinga sem hafa íslensku sem annað mál og bar máltjáningu þeirra saman við tjáningu jafnmargra unglinga sem hafa íslensku að móðurmáli.
Iris fékk tækifæri til þess að svala þessum áhuga sínum þegar hún komst í kynni við Elínu Þöll Þórðardóttur, prófessor í talmeinafræði við McGill-háskóla í Kanada, sem þá var að fara af stað með áhugavert rannsóknarverkefni undir yfirskriftinni Einstaklingsmunur í lærdómi annars og þriðja máls á Íslandi. Iris skrifaði lokaverkefni sitt í talmeinafræði innan þess.
Alls ræddi Iris við 14 unglinga sem hafa íslensku sem annað mál og bar máltjáningu þeirra saman við tjáningu jafnmargra unglinga sem hafa íslensku að móðurmáli. „Í málsýnunum birtist minna málfræðilegt flækjustig hjá þeim þátttakendum sem höfðu íslensku sem annað mál. Munurinn á hópunum birtist ekki helst í beinum villum heldur hlutfallslega færri fallorðum sem þurfa að sýna beygingarsamræmi. Þetta er því dulinn munur. Einnig vakti athygli að enskunotkun þátttakenda sem hafa íslensku sem annað mál jókst eftir því sem þeir höfðu verið lengur á Íslandi: Að læra íslensku á Íslandi felur líka í sér að nota ensku,“ bendir Iris á.
Irisi, sem starfar sem stendur sem talmeinafræðingur á Landspítalanum, gefst færi á að skoða þetta sambýli íslensku og ensku nánar í doktorsnámi við Háskóla Íslands sem hún hefur brátt. Þar tekur hún þátt í stóru rannsóknarverkefni á áhrifum ensku á íslenskt málsamfélag með tilkomu stafrænna miðla. Iris segir að rannsóknin á máli unglinganna varpi ljósi á það hvernig fólk tileinkar sér annað mál í litlu málsamfélagi. „Skilningur á því sem skiptir máli í tileinkun annars máls er mikilvægur liður í að tryggja börnum jafnan rétt til menntunar,“ segir hún að endingu.
Leiðbeinandi: Elín Þöll Þórðardóttir, prófessor við McGill-háskóla í Kanada.