Þóra Christiansen, aðjunkt við Viðskiptafræðideild, og Erla S. Kristjánsdóttir, lektor við Viðskiptafræðideild
Rannsóknin miðar að því að skoða hvernig innflytjendur á íslenskum vinnumarkaði upplifa samskipti og samningsstöðu sína gagnvart yfirmanni sínum og vinnuveitanda. Við tókum djúpviðtöl við tólf háskólamenntaða innflytjendur sem starfa á Íslandi og erum að byrja að greina gögnin,“ segir Erla S. Kristjánsdóttir, lektor við Viðskiptafræðideild, um verkefni sem hún vinnur að ásamt Þóru Christiansen, samstarfskonu sinni við Viðskiptafræðideild.
Þóra Christiansen og Erla S. Kristjánsdóttir
„Frumniðurstöður okkar benda til ákveðinna hindrana og fordóma því viðmælendur okkar upplifðu sig sem annars flokks og heyrðu oft sagt „helvítis útlendingur“.“
Í skýrslu Félagsvísindastofnunar og Fjöl- menningarseturs frá 2009 kemur fram að um helmingur innflytjenda telji að menntun sín nýtist ekki að fullu í starfi hér á landi. Einungis um helmingur þeirra sem eru sérfræðimenntaðir er í sérfræðistörfum hér á landi. „Þetta fannst okkur mjög áhugavert þar sem við höfum báðar verið útlendingar þar sem við bjuggum og störfuðum erlendis um tíma. Þetta kveikti áhuga okkar á því að kanna hvort innflytjendur upplifi sig í of veikri stöðu til að sækjast eftir starfi við hæfi eða hvort aðrar hindranir verði í vegi þeirra,“ segir Þóra.
„Frumniðurstöður okkar benda til ákveðinna hindrana og fordóma því viðmælendur okkar upplifðu sig sem annars flokks og heyrðu oft sagt „helvítis útlendingur“.Tungumálið er einnig hindrun og það eykur á óöryggi þeirra að geta ekki tjáð sig á íslensku, jafnvel þau sem eru altalandi á íslensku segja það erfitt að vera útlendingur á Íslandi. Viðmælendur okkar töluðu um að erfitt væri að samlagast Íslendingum og eiga fæstir íslenska vini. Þeir eru því flestir í samskiptum við fólk frá sama landi utan vinnutíma. Meirihluti viðmælenda talaði um að þurfa sífellt að vera að sanna sig og þeir væru í raun heppnir að hafa vinnu. Þá fannst þeim erfitt að fá upplýsingar um laun annarra og að fara fram á hærri laun,“ segir Erla enn fremur.
„Innflytjendum hefur fjölgað hraðar á Íslandi en annars staðar á Norðurlöndunum og því eru mörg tækifæri til þess að nýta þá styrkleika sem aukin fjölbreytni hefur í för með sér.Til þess að innflytjendur geti lagt sitt af mörkum til samfélagsins þarf samfélagið að meta þeirra þekkingu og styrkleika að verðleikum. Einn liður í því ferli eru samningar milli starfsmanns og vinnuveitanda um starfs- og launakjör,“ segir Þóra og bendir á að ekki hafi áður verið gerð rannsókn svo vitað sé á upplifun háskólamenntaðra innflytjenda á Íslandi af því að semja við vinnuveitanda. „Hér er áherslan á hámenntaða innflytjendur sem auðgað geta íslenskt þjóðfélag, ekki bara menningarlega heldur með þekkingu sinni líka.“