Hafþór Birgir Guðmundsson, lektor við Íþrótta-, tómstunda- og þroskaþjálfadeild
„Slys vegna drukknana eru þriðja algengasta dánarorsök í heiminum samkvæmt yfirliti frá Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni en á hverri klukkustund á hverjum degi týna yfir 40 manns lífi vegna drukknana á heimsvísu. Helsta ástæða þess er sú að einstaklingar kunna ekki að synda,“ segir Hafþór Birgir Guðmundsson lektor. Hann hefur ásamt nemanda sínum kannað hvort íslensk grunnskólabörn geti bjargað sér úr vatni.
Upphaf rannsóknarinnar má rekja til norrænnar samvinnu í björgunarmálum og viðmiða um sundgetu. „Norræn sund- og björgunarsamtök hafa undanfarin ár reynt að skilgreina sundgetu sem væri nægjanleg til að bjarga sjálfum sér úr vatni. Rannsóknin miðaði að því að kanna hvar íslensk börn stæðu miðað við þessi mögulegu nýju viðmið,“ segir Hafþór og bendir enn fremur á að fáar og litlar kannanir hafi verið gerðar hér á landi á sundgetu íslenskra barna.
Hafþór Birgir Guðmundsson
„Norræn sund- og björgunarsamtök hafa undanfarin ár reynt að skilgreina sundgetu sem væri nægjanleg til að bjarga sjálfum sér úr vatni. Rannsóknin miðaði að því að kanna hvar íslensk börn stæðu miðað við þessi mögulegu nýju viðmið,“
Hafþór og meistaraneminn Sigrún Halldórsdóttir lögðu sundpróf fyrir nærri 200 nemendur í 5. bekk í grunnskólum víða um land. Í prófinu áttu börnin að hoppa í vatn og halda sér á floti við mismunandi aðstæður en jafnframt að synda 200 metra, þar af 50 metra á bakinu.
Niðurstöður úr rannsókninni sýndu að sundgeta þátttakenda í rannsókninni var almennt góð. „Meistararitgerð Sigrúnar miðaðist við að þátttakendur stæðust alla hluta prófsins en í ljós kom að 82% barnanna gátu gert allt sem fyrir þau var lagt. Hins vegar gátu 94% synt 200 metra og teljast því synd samkvæmt fyrri viðmiðum norrænu björgunarsamtakanna,“ segir Hafþór.
Hafþór segir rannsóknina gefa veigamiklar upplýsingar til þeirra fjölmörgu vísindamanna sem vinna að fækkun dauðaslysa vegna drukknunar. „Rannsóknin mun einnig verða nýtt í norrænu samstarfi til að útbúa samnorræna og nýja Evrópustaðla um sundgetu sem mögulega auka öryggi þeirra sem t.d. falla í vatn. Þannig getur hún vonandi á endanum fækkað dauðaslysum vegna drukknunar,“ segir hann að endingu.