Arnór Þrastarson, BS frá Líf- og umhverfisvísindadeild, og Árni Ásgeirsson, líffræðingur við Rannsóknasetur Háskóla Íslands í Stykkishólmi
Vorið á Íslandi á sér vart hliðstæðu þegar það fyllir himininn af birtu og fuglum sem fljúga á vænlega staði við strendurnar á meðan veturinn heyr sitt dauðastríð. Þetta er tími forðasöfnunar, biðtími fuglanna eftir að komast í varplöndin.
Hofgarðatjörn á sunnanverðu Snæfellsnesi er einn af þeim pollum sem vísindamenn við Rannsóknasetur Háskóla Íslands á Snæfellsnesi sækja heim til að fylgjast með komu farfuglanna. Fuglar eru fyrirboðar um ástand vistkerfa og því eru rannsóknir á þeim afar mikilvægar.
Arnór Þrastarson og Árni Ásgeirsson
„Fuglaskoðun er ört vaxandi áhugamál í heiminum og er Ísland engin undantekning. Það er talið að yfir 150 þúsund ferðamenn hafi skoðað fugla á ferðum sínum um landið fyrir fimm árum. Þeir verða ekki færri í ár.“
Fleiri fjaðrir á fuglunum valda þó mönnum heilabrotum en þær sem mega þola náttúru- fræðilega og líffræðilega skoðun. Maðurinn hefur lengi dáðst að fegurð fuglanna og flugi þeirra. Arnór Þrastarson vann rannsókn við Háskóla Íslands á mikilvægi fugla fyrir ferðaþjónustu á Íslandi. Áhugi Arnórs sjálfs á fuglum dregur hann að Hofgarðatjörninni og hann mundar kíkinn og rifjar upp nokkra punkta úr rannsókn sinni: „Fuglaskoðun er ört vaxandi áhugamál í heiminum og er Ísland engin undantekning. Það er talið að yfir 150 þúsund ferðamenn hafi skoðað fugla á ferðum sínum um landið fyrir fimm árum. Þeir verða ekki færri í ár,“ segir hann. Arnór bendir á skeiðönd sem er sest á tjörnina: „Þetta er mjög sjaldgæfur varpfugl á Íslandi. Þessi kallar á alla athyglina.“
Það er bjartur apríldagur en vænlegasti tíminn til fuglaskoðunar er í maí og júní. „Það er sá tími sem flestar tegundir er að finna,“ segir Arnór. „Tilhugalíf og söngur er þá í fullum gangi og fuglarnir skarta sínu fegursta með litskrúðugum fjaðurham.“
Árni Ásgeirsson, félagi Arnórs og líffræðingur við Rannsóknasetur Háskóla Íslands á Snæfellsnesi, er mættur með honum að tjörninni til að telja grágæsir. Hann hefur stundað afar fjölbreyttar rannsóknir á fuglum, auk talninga á gæsum á vorin og álftum allt árið. Árni hefur einnig unnið snjallt verkefni tengt lundaeftirhermun í samstarfi við Grunnskólann í Stykkishólmi. „Nemendur smíðuðu trélunda sem settir voru í nokkrar eyjar við Stykkishólm til að laða að lunda í yfirgefnar lundabyggðir. Slík verkefni taka mörg ár en ummerki um holugröft nærri trélundunum sáust í fyrrasumar,“ segir Árni og bætir við að lundinn hafi verið dreifðari áður fyrr. „Lundavarpið hefur verið lélegt seinustu ár og lítið virðist komast upp af ungum. Sum ár sjáum við mikið af dauðum ungum í eða við lundaholurnar.“ Hann segir að krían á svæðinu eigi í sömu erfiðleikum.
„Við höfum einnig talið álftir hér á Snæfellsnesi, frá Stykkishólmi til Álftafjarðar, frá árinu 2008. Mikið er um álft á svæðinu seinni hluta sumars fram í október eða þangað til fer að kólna verulega, þá fækkar álftinni. Vegna fjölbreyttrar náttúru hér á nesinu má segja að það geri ferðamönnum auðvelt fyrir að skoða flestar fuglategundir landsins á tiltölulega litlu svæði með minniháttar fyrirhöfn,“ segir Árni og Arnór tekur í sama streng: „Hér er því fjöldi atvinnutækifæra í þjónustu við fuglaskoðara.“