Börnin og smátækin

Steingerður Ólafsdóttir, lektor við Íþrótta-, tómstunda- og þroskaþjálfadeild

Það virðist færast í vöxt að örfárra mánaða gömul börn hafi afþreyingu af því að horfa á misflókin smáforrit eða leiki á skjám á farsímum og öðrum smátækjum. Mikið framboð er enda af slíkum leikjum og margir hverjir eru ætlaðir mjög ungum börnum. Þá er þekkt að ung börn noti samfélagsmiðla og gagnaveitur á borð við Youtube.

Ekki er til nein rannsókn sem kortleggur það hvernig notkun barna á smátækjum er háttað hér á landi né hver viðhorf foreldra eru gagnvart slíkri notkun. Nú er verið að ráða bót á þessu með nýrri rannsókn við Menntavísindasvið Háskóla Íslands.

„Á aðeins örfáum árum hefur tækniþróunin orðið sú að spjaldtölvur og snjallsímar eru á færi yngstu barnanna og línuleg dagskrá sjónvarpsstöðva heyrir fortíðinni til meðal yngra fólks,“ segir Steingerður Ólafsdóttir lektor sem stýrir rannsókninni. Hún hefur það að markmiði að gefa mynd af skjá- og miðlanotkun barna frá nokkurra mánaða til átta ára aldurs.

„Mikilvægt er að rannsóknir á þessu sviði fylgi tækni- og samfélagsþróun,“ segir Steingerður og bætir því við að tilgangurinn með rannsókninni sé sá að átta sig á því efni sem verður á vegi barnanna í gegnum ýmiss konar leiki, fjölmiðla og samfélagsmiðla í hversdegi þeirra og viðhorfum foreldranna til notkunarinnar.

„Kveikjan að þessu verkefni var doktorsverkefnið mitt sem ég vann við Gautaborgarháskóla um sjónvarps- og matarvenjur ungra barna,“ segir Steingerður.

„Í Svíþjóð liggja fyrir upplýsingar um miðlanotkun yngstu barnanna sem ég vitnaði til í doktorsritgerðinni sem mikilvægra bakgrunnsupplýsinga. Sænska fjölmiðlanefndin sendir reglulega út spurningalista til að kortleggja miðlanotkun barna á aldrinum frá fyrsta ári til 18 ára, t.d. hvaða sjónvarpsþættir eru vinsælastir meðal barna eða hvaða tæki þau nota til að komast á netið.“