Doktorsvörn í Jarðvísindum - Christian Klopsch

Streymi á Zoom:
https://eu01web.zoom.us/j/62313637370

Doktorsefni:
Christian Klopsch

Heiti ritgerðar:
Áhrif langtímastöðvunar beitar á kolefnismyndun í íslensku gras- og lynglendi

Andmælendur:
Dr. Sari Stark, rannsakandi hjá Centre, háskólinn á Lapplandi, í Finnlandi
Dr. Thomas C. Parker, hálendisvistfræðingur hjá James Hutton Institute í Aberdeen, Bretlandi

Leiðbeinandi:
Dr. Anna Guðrún Þórhallsdóttir, prófessor við ferðamáladeild Háskólans á Hólum, Íslandi
dr. Áslaug Geirsdóttir, prófessor emerita við jarðvísindadeild Háskóla Íslands

Einnig í doktorsnefnd:
Dr. Björn Þorsteinsson prófessor við Landbúnaðarháskóli Íslands
Dr. René van der Wal prófessor við SLU, Swedish University of Agricultural Sciences, í Uppsala, Svíþjóð
Dr. Richard D. Bardgett, prófessor við Lancaster University, Bretlandi

Doktorsvörn stýrir:
Dr. Andri Stefánsson, prófessor og deildarforseti Jarðvísindadeildar Háskóla Íslands

Ágrip:
Rannsóknir og áhugi á áhrifum og mikilvægi stórra grasbíta í kolefnishringrás vistkerfa hefur aukist verulega á undanförnum árum, þó beinar rannsóknir á áhrifum langtímabeitar hafi skort, einkum á norðlægum slóðum. Á Íslandi hefur úthagabeit lengi verið umdeild og áhersla lögð á að friða land, þrátt fyrir að rannsóknir á áhrifum beitarfriðunar hafi verið takmarkaðar. Markmið þessarar rannsóknar var að skoða áhrif langtíma beitarfriðunar á kolefnisbúskap íslensks láglendisúthaga. Kolefnishringrás langtíma beitarfriðunar (20-83 ár) var rannsökuð og borin saman við kolefnishringrás samliggjandi beitarsvæða á 34 völdum svæðum víðs vegar um landið. Gerðar voru meira en 2400 mælingar á CO2-flæði og blaðgrænu (NDVI). Kolefnisferli í jarðveginum var rannsakað út frá magni jarðvegskolefnis (SOC), köfnunarefni, rótarmagni og rótareiginleikum í 201 jarðvegssniði (0-60 cm). Niðurstöðurnar sýna að beitarfriðun leiddi til minni (-37%) kolefnisupptöku yfir vaxtartímann og var munurinn meiri í graslendi en mólendi. Magn jarðvegskolefnis var einnig minna (-8%) auk þess sem magn fínna róta, sem mælikvarði á uppsöfnun jarðvegskolefnis, var 21% minna á meðan rótabygging hélst svipuð í beittum og friðuðum svæðum. Beitarfriðun hafði almennt meiri áhrif í graslendi en mólendi og sérstaklega þar sem langtíma beitarfriðun leiddi til gróðurbreytinga, frá graslendi til mólendis. Þegar á heildina er litið sýna þessar niðurstöður að beit örvar kolefnisupptöku og eykur kolefnisbindingu í jarðvegi graslendis og mólendis í íslenskum láglendisúthaga.

Um doktorsefnið:
Christian fæddist og ólst upp í dreifbýli í Þýskalandi. Hann lauk BA-prófi í landfræði árið 2018 frá Martin-Luther-háskólanum í Halle-Wittenberg í Þýskalandi. Í grunnnámi sínu fór hann sem Erasmus nemandi til Noregs Í eitt ár þar sem áhugi hans á norðlægum vistkerfum og loftslagsbreytingum efldist. Hann lauk meistaraprófi í stjórnun loftslagsmála árið 2020 frá Western Norway University of Applied Sciences, þar sem hann rannsakaði landnám hryggleysingja í vistkerfum sem myndast hafa eftir hop jökla, auk rannsókna á vistkerfum í jökulumhverfi á Svalbarða. Samhliða námi sínu á árunum 2018-2021 starfaði hann og bjó á sauðfjárbúi í fjalllendi Noregs. Sú reynsla vakti áhuga hans á áhrifum dýra á loftslag og lífefnafræðilegum hringrásum. Í framhaldi af því hóf hann doktorsnám við Háskóla Íslands og Háskólann á Hólum þar sem hann hefur verið að rannsaka áhrif beitar á kolefnishringrás í láglendisvistkerfum á Íslandi. Auk doktorsnáms síns aðstoðaði hann við kennslu í grasafræði og vistfræði gróðurlenda við Landbúnaðarháskóla Íslands og lagði sitt af mörkum til kortlagningar á líffræðilegri fjölbreytni graslendis í Evrópu. Með búsetu á Hólum gat Christian samræmt fræðastörf sín og aðdáun sinni á snjóþungum vetrum og gönguskíðum.