Sólveig Anna Bóasdóttir, prófessor við Guðfræði- og trúarbragðafræðideild
„Málefni intersex fólks hafa í för með sér að við þurfum öll að íhuga kynjaskilning okkar á gagnrýninn hátt. Kynferðisflokkun er menningarbundið athæfi og útlit kynfæranna gefur langt því frá alltaf skýra vísbendingu um annaðhvort karlkyn eða kvenkyn. Menning okkar og samfélag þarf að spyrja sig spurninga eins og hvort kynin séu nauðsynlega bara tvö eða hvort við ráðum við meiri margbreytileika á sviði kynja, líkt og þekkist í austrænum samfélögum.“
Þetta segir Sólveig Anna Bóasdóttir, prófessor í guðfræðilegri siðfræði, sem hefur undanfarin misseri rýnt í málefni intersex fólks út frá sjónarhóli trúarbragðafræði og kynjafræði. Intersex tejast þeir einstaklingar sem fæðast með kynfæri, æxlunarfæri og/eða litningamynstur sem fellur ekki að dæmigerðum skilgreiningum á karl- eða kvenkyni.
Sólveig Anna Bóasdóttir
Sólveig segir að samfélagið þurfi að velta fyrir sér þeim vandamálum sem felast í því að skilgreina hvað sé eðlilegt þegar kemur að hugmyndum um kynfæri, kynferði, kyngervi og kynvitund. „En fyrst og fremst þarf að hlusta og læra af reynslu intersex fólks, bregðast við gagnrýni þeirra á kerfið og menninguna.“
Áhugi Sólveigar á efninu kviknaði árið 2013 þegar Þýskaland varð fyrst Evrópulanda til að viðurkenna það sem kallað var „þriðja kynið“ með lögum. „Lögin gáfu foreldrum rétt til að bíða með kynjaflokkun barnsins og þar með var tekið undir kröfu intersex samfélagsins um að ekki væru gerðar ónauðsynlegar aðgerðir á kynfærum intersex barna heldur þeim gefinn réttur til að ákvarða slíkt þegar þau hafa aldur og þroska til,“ bendir hún á.
Sólveig segir málefni intersex fólks fyrst og fremst siðferðilegs eðlis en jafnframt séu þau áhugaverð fyrir guðfræðinga. „Gildi hjónabands karls og konu innan guðfræði byggist á túlkun á sköpunarsögunum í fyrstu Mósebók en í þeirri fyrri segir að karl og kona séu sköpuð í Guðs mynd og í þeirri síðari kemur fram að Guð skapar manneskjuna sem tvennd, karl og konu, og gefur þeim það sameiginlega hlutverk að fjölga mannkyni. Þessi gagnstæðukynjahugsun og fjölgunarhugsun er gjarnan notuð til að andæfa hjónabandi einstaklinga af sama kyni,“ segir Sólveig og bætir við að vestræn menning virðist mettuð hugmyndum um tvö gagnstæð kyn, karlkyn og kvenkyn.
Sólveig segir að samfélagið þurfi að velta fyrir sér þeim vandamálum sem felast í því að skilgreina hvað sé eðlilegt þegar kemur að hugmyndum um kynfæri, kynferði, kyngervi og kynvitund. „En fyrst og fremst þarf að hlusta og læra af reynslu intersex fólks, bregðast við gagnrýni þeirra á kerfið og menninguna.“