Ólöf Magnúsdóttir, MA frá Sagnfræði- og heimspekideild, og Svanhvít Tryggvadóttir, Sólrún Ingvadóttir og Kristín Mjöll Jakobsdóttir, MA-nemar við sömu deild
Nýjustu tækni og gömlum þjóðsögum er blandað saman í gríðarspennandi verkefni sem fjórir meistaranemar í hagnýtri menningarmiðlun við Háskóla Íslands vinna að um þessar mundir. Lokatakmarkið er sýning þar sem gestir geta upplifað álfa, huldufólk og vættir í gegnum gleraugu í sýndarveruleika.
„Hugmyndin er í raun samsuða úr mörgum áttum. Grunnurinn er líklega sá að ég var að vinna á Þjóðminjasafninu við það að banna fólki að snerta safnmuni og fór þá að velta fyrir mér þörf fólks fyrir að snerta til að upplifa raunveruleikatengingu. Með því að snerta safnmuni verði bæði þeir og sagan sem þeir eiga að tákna raunverulegri. Ég fór að spá hvernig væri hægt að koma til móts við þessa þörf. Á sama tíma var ég líka að velta fyrir mér þjóðsögum um álfa og huldufólk og hvernig hægt væri að miðla þeim í sýningarformi,“ segir Ólöf Magnúsdóttir, ein fjögurra kvenna sem standa að verkefninu.
Ólöf sat með þeim Svanhvíti Tryggvadóttur, Sólrúnu Ingvadóttur og Kristínu Mjöll Jakobsdóttur í nýsköpunarnámskeiði innan námsins í hagnýtri menningarmiðlun og þar þróaðist hugmyndin áfram. Óhætt er að segja að verkefnið rími vel við nafn námsins því með því að hagnýta nýja miðlunartækni hyggjast þær stöllur standa vörð um dýrmætan menningararf sem felst í þjóðsögunum.
Ólöf Magnúsdóttir, Svanhvít Tryggvadóttir, Sólrún Ingvadóttir og Kristín Mjöll Jakobsdóttir
„Að mörgu leyti á sýndarveruleiki og hæfnin til að sjá inn í heim álfa og huldufólks margt sameiginlegt.“
Ólöf, Svanhvít, Sólrún og Kristín eru með ólíkan bakgrunn, m.a. í þjóðfræði, félagsfræði og tónlist, en hann nýtist vel í verkefninu. Þær hafa nú þegar stofnað fyrirtækið Jaðarmiðlun ehf. í kringum sýninguna sem fengið hefur nafnið „Huliðsheimar – gagnvirk upplifunarsýning um álfa, huldufólk og aðra vætti“.
„Þetta hefur verið mikil vinna og virkilega lærdómsríkt. Á rúmu ári höfum við farið úr litlu skólaverkefni, sem hefði allt eins getað lent sem gleymd mappa í tölvunni, yfir í að stofna fyrirtæki, fara í gegnum viðskiptahraðalinn Startup Tourism, sækja um tugi styrkja og nú síðast að ráða til okkar hönnuði. Ekkert af þessu hefði gerst ef hópurinn, sem kennari setti tilviljanakennt saman, hefði ekki smollið svona vel saman og haft ástríðu fyrir því að skapa Huliðsheima,“ segir Svanhvít. Verkefnið hefur hlotið nokkra styrki og varð í öðru sæti í samkeppninni um Hagnýtingarverðlaun Háskóla Íslands haustið 2016. Svanhvít undirstrikar að allir sem þær hafi leitað til, bæði kennarar og aðrir, hafi hvatt þær áfram og veitt þeim mikla aðstoð.
Vinnan við sýninguna hefur m.a. falist í að búa til handrit fyrir sýndarveruleika upp úr íslenskum þjóðsögum og gefa þeim þannig nýtt líf. Fjórmenningarnir segjast vilja miðla sagnaheimi þjóðsagnanna á fjölbreyttan máta en jafnframt byggja miðlunina á rannsóknum. „Að mörgu leyti á sýndarveruleiki og hæfnin til að sjá inn í heim álfa og huldufólks margt sameiginlegt. Í þjóðsögunum er þekkt minni að hægt sé að strjúka steinvölu yfir augað og öðlast þannig hæfni til að sjá álfa. Með sýndarveruleikagleraugum er einnig átt við augað þannig að það sér eitthvað nýtt og framandi. Þetta var grunnhugmyndin að sýningunni,“ útskýrir Kristín.
Aðspurðar segjast þær ekki komnar með húsnæði fyrir sýninguna. „Við erum hins vegar að vinna á fullu í þróunarvinnunni með tveimur frábærum hönnuðum sem við gátum ráðið fyrir styrktarfé frá Átaki til atvinnusköpunar og Tækniþróunarsjóði. Verðlaunaféð úr Hagnýtingarverðlaunum Háskólans mun svo hjálpa okkur mjög mikið við næstu skref. Það er mikil fjallganga fram undan hjá okkur en þetta er virkilega spennandi ferðalag,“ segir Sólrún.