Skip to main content

Hinn heimspekilegi Jesús

Rúnar M. Þorsteinsson, lektor við Guðfræði- og trúarbragðafræðideild 

„Meginmarkmiðið með rannsókninni er að kanna á hvern hátt guðspjallahöfundar Nýja testamentisins kunna að hafa tengt persónu Jesú við þekktar heimspekilegar persónur samtímans, eins og Sókrates og hinn stóíska vitra mann, og að því leyti orðið fyrir áhrifum frá heimspekihefðum við ritun sína á guðspjöllunum,“ segir Rúnar M. Þorsteinsson, lektor í nýjatestamentisfræðum, um rannsókn sína sem ber yfirskriftina „Jesús sem heimspekingur“.

Í rannsókninni er sjónum ekki beint að hinum „sögulega Jesú“, þ.e.a.s. þeim Jesú sem var til í raun og veru, heldur að persónu Jesú eins og henni er lýst í samstofna guðspjöllunum þremur, Matteusi, Markúsi og Lúkasi. „Þetta tvennt er ekki endilega sami hlutur,“ bendir Rúnar á.

Rúnar M. Þorsteinsson

Í rannsókninni er sjónum ekki beint að hinum „sögulega Jesú“, þ.e.a.s. þeim Jesú sem var til í raun og veru, heldur að persónu Jesú eins og henni er lýst í samstofna guðspjöllunum þremur, Matteusi, Markúsi og Lúkasi

Rúnar M. Þorsteinsson

Hann segir enn fremur að vegna hinnar aldagömlu aðgreiningar á milli gyðingdóms og hellenisma, hinnar gömlu menningar Grikkja, og hins hefðbundna greinarmunar á guðfræði og heimspeki hafi Jesús frá Nasaret jafnan verið tengdur við gyðinglega og guðfræðilega hugsun og í andstöðu við helleníska og heimspekilega hugsun. „Að mínu mati er slíkur greinarmunur afar misvísandi og því brýn þörf á frekari rannsóknum á þessum vanrækta hluta frumkristninnar, rannsóknum sem eru ekki aðeins opnar gagnvart „guðfræðilegum Jesú“ heldur einnig gagnvart „heimspekilegum Jesú“,“ segir Rúnar.

Fyrstu niðurstöður Rúnars benda til þess að höfundar guðspjallanna hafi nýtt sér frásagnarhefðir um helstu framámenn heimspekiskólanna til að lýsa persónu Jesú, einkum og sér í lagi til að lýsa honum sem siðferðilegum lærimeistara og fyrirmynd. „Ég vonast til að rannsóknin skili af sér skýrari mynd af persónu Jesú og þeim áhrifum sem fornar heimspekihefðir höfðu á fyrstu höfunda kristninnar. Vonandi hvetur rannsóknin einnig til þess að greinarnar guðfræði og heimspeki færist hvor nær annarri, sér í lagi í tengslum við nýjatestamentisfræði,“ segir Rúnar að lokum.