Ragnheiður I. Þórarinsdóttir, gestadósent við Umhverfis- og byggingarverkfræðideild
„Ég er á því að Íslendingar eigi að virkja betur auðlindir sínar á umhverfisvænan hátt og leggja metnað sinn í að vera til fyrirmyndar í framleiðslu á sjálfbærum hágæðaafurðum. Þannig getum við bæði skapað ný verðmæt störf og lagt enn frekari rækt við styrkleika landsins sem byggist ekki síst á sjálfbærri orku og hreinu landi,“ segir Ragnheiður I. Þórarinsdóttir, gestadósent við Umhverfis- og byggingarverkfræðideild, sem sameinar fiskeldi og grænmetisrækt í nýju afar spennandi rannsóknarverkefni.
„Verkefnið heitir „EcoFood fromAquaponics“ eða „EcoPonics“ og er unnið með styrk frá umhverfisnýsköpunarsjóði Evrópusambandsins. Meginmarkmiðið með verkefninu er að þróa sjálfbæra framleiðslu á fiski og grænmeti í svonefndu aquaponics-kerfi. Aquaponics er dregið af ensku orðunum yfir fiskeldi og vatnsræktun og þessi umhverfisvæna tækni byggist á því að sameina þessi tvö ólíku framleiðsluform í eitt,“ útskýrir Ragnheiður.
Ragnheiður I. Þórarinsdóttir
„Ég er á því að Íslendingar eigi að virkja betur auðlindir sínar á umhverfisvænan hátt og leggja metnað sinn í að vera til fyrirmyndar í framleiðslu á sjálfbærum hágæðaafurðum.“
Framleiðslan fer þannig fram að næringarríku affallsvatni frá fiskeldinu er veitt í plönturæktunina þar sem plönturnar nýta næringarefnið og koldíoxíð til vaxtar. „Þær skila síðan vatninu hreinu og súrefnisríku aftur í fiskeldið. Þannig nýtir aquaponicskerfið öll hráefni á umhverfisvænan og hagkvæman hátt í nær lokuðu framleiðslukerfi og hermir þannig eftir sjálfri náttúrunni,“ segir Ragnheiður.
Spurð um tilurð verkefnisins segist Ragnheiður lengi hafa unnið við orkumál, nýsköpun og kennslu. „Ég er með bakgrunn sem efnaverkfræðingur þar sem ég lagði stund á rannsóknir á matvælum í meistaranámi mínu og efnisfræði í doktorsnáminu. Síðan lauk ég MBA-námi við Háskóla Íslands. Ætli mig langi ekki bara til að nýta þetta allt, tengja saman háskólanemendur, fyrirtæki og ólíkar fræðigreinar og freista þess að úr verði nýir sprotar,“ segir hún.
Verkefnið hófst haustið 2013. „Við erum búin að hanna tilraunaeiningu, flytja inn hlývatnsfiska og velja plöntur. Ef allt gengur að óskum verðum við komin með fyrstu niðurstöður í lok árs 2014,“ segir Ragnheiður enn fremur.
Hún er ekki í vafa um fjölþætt gildi verkefnisins. „Það byggir upp þekkingu og samstarfsnet milli ólíkra fræðasviða hér heima og styrkir okkur á alþjóðlegum vettvangi. Þá skapar verkefnið ný störf og gjaldeyri. Ef allt gengur að óskum verður til nýtt framleiðslufyrirtæki sem byggist á niðurstöðunum í lok verkefnistímabilsins 2016,“ segir Ragnheiður full bjartsýni á framhaldið.