Þýðingafræði (ÞÝÐ027F)

Inngangsnámskeið í fræðunum þar sem farið verður yfir helstu kenningar tuttugustu aldar á þessu sviði. Nemendur lesa lykiltexta úr fræðunum (sem sumir eru nú til í íslenskri þýðingu), flytja erindi um einn höfundinn og verk hans, þýða einn slíkan fræðitexta og einn bókmenntatexta að eigin vali.

Þýðingar og þýðingatækni (ÞÝÐ028F)

Þetta námskeið er helgað þeirri tækni og tólum sem þýðendur og aðrir geta notað til við störf sín. Nemendur kynnast mikilvægi þýðingaminna, hvernig menn og vélar nota minnin, og hvernig má samtvinna texta og búa til máltæknigögn og orðabækur. Notkun orðabóka á netinu, gagnabanka og annarra hjálpargagna. Málstefna og íðorðafræði. Fjallað um starfsumhverfi þýðandans og farið yfir atriði sem geta hjálpað einyrkja að fá verkefni og lifa af í gigg-hagkerfinu. Nýtt verður verður reynsla þeirra í hópnum sem hafa starfsreynslu fyrir. Nemendur vinna verkefni í tímum sem undirbúa þá fyrir heimaverkefnin.

Að segja eða þegja? Hliðartextar í þýðingum. (ÞÝÐ705F)

Á þýðandi að segja frá þýðingarvinnu sinni? Á hann að vera sýnilegur í marktextanum eða frekar að halda sig til hlés þannig að ekki beri á að um þýðingu sé að ræða?

Í málstofunni verður farið yfir helstu hliðartexta sem geta fylgt þýðingum, svo sem for- og eftirmála, neðanmáls- og aftanmálsgreinar, titla, tileinkanir, viðbætur af ýmsum toga en einnig þýðingadagbækur, viðtöl, greinaskrif o.fl. Rétt eins og hlutverk þýðandans hefur breyst í aldanna rás hafa vægi og hlutverk texta af þessum toga einnig breyst, sem og afstaða til þeirra.

Í málstofunni ætlum við að kynnast orðræðu í kringum notkun hliðartexta við þýðingar, að fræðast um rannsóknir sem hafa verið gerðar á hliðartextum þýðenda en einnig að prófa okkur áfram með eigin þýðingar og notkun hliðartexta eða þýðingarýni.

Nemendur flytja erindi í tíma, þýða texta að eigin vali eða semja ritgerð um fræðilegt efni eða þýðingarýni. Málstofan byggir á akademískri samvinnu nemenda og kennara þar sem virk þátttaka, gagnrýnin hugsun og opin skoðanaskipti eru í fyrirrúmi. Undir lok misseris er unnið saman í vinnumiðjum.

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði (ÞÝÐ601F)

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði í samráði við umsjónarkennara.

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði (ÞÝÐ602F)

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði í samráði við umsjónarkennara.

Nýjar raddir í þýðingafræði (ÞÝÐ029F)

ATH.: Þetta námskeið er vanalega kennt á vormisseri en færist yfir á haustmisseri 2025 vegna rannsóknarleyfis kennara, það verður aftur á kennsluskrá á vormisseri 2027.

Á undanförnum áratugum hefur ný orðræða haslað sér völl innan þýðingafræði. Félagsfræðileg og menningarfræðileg viðhorf skipta meira máli en áður. Athyglin beinist þannig að hlutverki þýðinga í hinum hnattvædda heimi, einkum í fjölmála samfélögum og jafnvel á átaka- og hættusvæðum. Starfsemi félaga- og andspyrnuhreyfinga fer oftar en ekki fram á sviði þýðinga. Feminísk þýðingafræði er sterk og blómstrandi grein fagsins.

Rannsóknir beinast einnig að hlutverki þýðenda, starfsumhverfi þeirra og samstarfi við aðra aðila í þýðingarferlinu. Þannig eru t.d. hliðartextar rannsakaðir sem þýðendur semja eða gögn í einkaskjalasöfnum þeirra athuguð. Ekki má gleyma að ný þýðingartækni breytir starfi þýðenda en getur einnig haft mótandi áhrif á textagerð og þróun tungumála.

Í málstofunni kynnast nemendur nýjum rannsóknum í þýðingafræði.

Nemendur flytja erindi í tíma, þeir geta valið að skrifa fræðilega ritgerð, stunda þýðingarýni eða þýða texta að eigin vali. Málstofan er vettvangur akademískrar samvinnu nemenda og kennara þar sem virk þátttaka, gagnrýnin hugsun og opinská skoðanaskipti eru í fyrirrúmi.

Nytjaþýðingar (ÞÝÐ803F)

Nemendur æfa nytjaþýðingar á mismunandi nytjatextum. Nemendur þýða á móðurmál sitt undir leiðsögn kennara. Nemendur æfa sjálfstæð vinnubrögð og samvinnu við þýðingar. Farið verður yfir gagnleg hjálpartæki og vinnulag sem nýtist í störfum þýðenda. Áhersla er á hagnýt verkefni og umræður um áskoranir tengdar þýðingarvinnunni.

Þýðingasaga (ÞÝÐ030F)

Fjallað um sögu þýðinga, einkum á Vesturlöndum og svo á Íslandi. Farið verður yfir helstu hátinda þýðingasögunnar frá fornöld til nútíma. Litið verður á valda texta sem markað hafa þáttaskil í þýðingasögu eins og reyndar bókmennta- og mannkynssögunni (Cicero, Hóras, Hierónymus, Erasmus, Lúther, Oddur, Dolet o.fl.). Einkum verður litið til röksemda og verka þýðenda á sömu sviðum til samanburðar, t.d. biblíuþýðenda, ljóðaþýðenda o.s.frv. Nemendur taka fyrir einn fræðimann eða stefnu og halda erindi auk þess sem þýddur verður texti á því sviði. Einnig þýða nemendur bókmenntatexta frá því fyrir 1900. Námskeiðinu lýkur síðan með málstofu í þýðingarýni þar sem nemendur rýna í eina þýðingu að eigin vali.

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði (ÞÝÐ601F)

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði í samráði við umsjónarkennara.

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði (ÞÝÐ602F)

Einstaklingsverkefni í þýðingafræði í samráði við umsjónarkennara.