Nærumhverfi barna í leik og námi (LSK013G)

Í námskeiðinu er fjallað um hvernig nærumhverfi barna getur skapað fjölbreytt og skapandi námstækifæri í náttúrufræði, stærðfræði og upplýsingatækni, með sérstakri áherslu á athuganir, rannsóknir og tilraunir barnanna sjálfra. Nemendur kynnast grunnhugmyndum útináms og fá kynningu á dæmum um viðfangsefni sem henta vel í slíku námi.

Skoðuð eru náttúrufræðileg og stærðfræðileg viðfangsefni sem finna má í nærumhverfi barna, svo sem spendýr, smádýr, plöntur, form, fjölda, mynstur, vatn og loft. Þá vinna nemendur með ýmis gögn og aðferðir sem styðja við skipulagningu og undirbúning viðfangsefna þar sem umhverfið er nýtt sem uppspretta þekkingar og náms. Að lokum fá nemendur tækifæri til að reyna valin verkefni með börnum á vettvangi.

Gagnrýninn lestur og fræðileg vinnubrögð (LSK002G)

Meginmarkmið námskeiðsins er að búa nemendur í háskólanámi undir lestur og ritun fræðilegra texta og þjálfa þá í gagnrýnum lestri enda er hvort tveggja grundvallaratriði í öllu háskólanámi. 

Fjallað verður um ýmsar tegundir fræðilegs efnis og framsetningar á því. Nemendur kynnast helstu einkennum fræðilegra skrifa og læra hvað felst í ritstýrðum og/eða ritrýndum textum. Nemendur öðlast þjálfun í að lesa, greina og meta slíka texta. Rætt verður um sjálfstæð, gagnrýnin og heiðarleg vinnubrögð ásamt því sem fjallað verður um höfundarrétt, ritstuld og falsfréttir.

Nemendur öðlast færni í að vinna efni upp úr fræðilegum texta, svo sem útdrætti, og að flétta saman heimildir við eigin texta. Rætt verður ítarlega um fræðilegar ritgerðir á háskólastigi og nemendur fá þjálfun við gerð slíkra ritgerða. Þá verður fjallað um viðeigandi málnotkun í fræðilegum skrifum og hún þjálfuð.

Fjallað verður sérstaklega um heimildaleit og heimildamat; gæði heimilda og hvernig greina megi vandaðar heimildir frá óvönduðum. Þá fá nemendur þjálfun í heimildaskráningu. Einnig verða nemendur þjálfaðir í að nota heimildir í eigin skrifum og greina milli eigin raddar og heimildarinnar sjálfrar.

Leikskólinn sem menntastofnun (LSK001G)

Námskeiðið miðar að því að nemendur öðlist þekkingu og innsýn í hlutverk og stöðu leikskólans í íslensku menntakerfi, hvernig ólík hugmyndafræði, sýn og viðhorf endurspeglast í markmiðum og starfsháttum leikskóla og hlutverk leikskólakennara í námi barna.

Námskeiðið er inngangsnámskeið í leikskólafræði þar sem m.a. er lögð áhersla á að kynna menntunarhlutverk leikskóla og starfsvettvang leikskólakennara. Lögð er til grundvallar sú sýn að börn eigi rétt á krefjandi viðfangsefnum og tækifærum til að taka þátt í samfélagi sem byggir á jafnrétti og lýðræðislegri þátttöku.

Leikræn tjáning og hreyfing, úti og inni (LSK004G)

Kynntar verða leiðir í leikrænni tjáningu sem tengjast umhyggju, trausti og öryggiskennd barna sem leið til að efla umburðarlyndi, vináttu og tjáningu. Fjallað er um mikilvægi hreyfingar og hreyfiuppeldis, kynntar leiðir til tjáningar og líkamsþjálfunar sem hæfa börnum í leikskóla og yngri bekkjum grunnskóla. Fjallað er um val leikja og sköpun í tengslum við aðra þætti skólastarfs.

Skapandi leikskólastarf (LSK016G)

Í námskeiðinu er lögð áhersla á að  nemendur öðlist fræðilega og hagnýta þekkingu á skapandi starfi með ungum börnum, með áherslu á sköpunarferli, tjáningu og það nám sem verður til þegar hugmyndir, tilfinningar og ímyndun barna fá að njóta sín. Nemendur öðlast jafnframt þjálfun í að vinna með listir á skapandi hátt í samstarfi við börn á vettvangi.

Námskeiðið tekur mið af hugmyndafræði Reggio Emilia, þar sem litið er á umhverfið sem „þriðja kennarann“ þar sem gengið er út frá því að börn tjái sig á fjölbreyttan hátt. Í Reggio er talað um “hundrað tungumál barna“ sem vísar til óteljandi leiða barna til að tjá sig. Umhverfið er hannað til að hvetja til þessara tjáningarforma, þar sem kennarara hlusta, virða og stuðla að sköpunargágu barna. Fjallað er um þátttöku og áhrif barna í sköpunarferlinu, sem og hlutverk leikskólakennara í skapandi starfi.

Einnig er vikið að hlutverki opins og endurnýtanlegs efniviðar í skapandi starfi með börnum og hvernig hann getur virkað sem kveikja að hugmyndum, ýtt undir ímyndunarafl og stutt sjálfstæða könnun og sköpun. Nemendur kynnast leiðum til að velja, setja fram og nýta efnivið á markvissan hátt þannig að hann styðji við frumkvæði og fjölbreytta tjáningu barna.

Fjallað er um skynjunarleiki og hvernig má nýta þá til að efla upplifun og tjáningu barna. Jafnframt er ígrundaður munur á skapandi starfi þar sem áhersla er lögð á ferli annars vegar og afurðir hins vegar. Loks er sjónum beint að mikilvægi þess að hlusta á og fylgja eftir hugmyndum barna, þróa þær áfram, sem og að skapa aðstæður þar sem börn hafa raunveruleg áhrif á viðfangsefni og framvindu verkefna.

Málþroski og málörvun (LSK015G)

Námskeiðið skiptist í tvo nátengda meginþætti. Annars vegar kenningar um máltöku, rannsóknir á málþroska, þróun máls og tvítyngi hjá 0–6 ára börnum. Hins vegar bernskulæsi sem m.a. felur í sér skilning, hljóðkerfisvitund, bókstafaþekkingu og þróun ritmáls. Áhersla er lögð á barnabókmenntir, leik og samskipti sem námsleiðir við töku máls og læsis. Lögð er áhersla á mikilvægi samstarfs við foreldra í tengslum við málörvun og matsleiðir eru kynntar. Í námskeiðinu vinna nemendur verkefni á vettvangi þar sem þeir gera athuganir á mál- og læsisþekkingu barna.

Leikur, samskipti og skráningar (LSK014G)

Í námskeiðinu er fjallað um helstu kenningar um leik og áhrif þeirra á leikskólastarf. Rýnt verður í fjölbreyttar birtingamyndir leiks og náms, annars vegar út frá sjónarhorni barna og hins vegar sjónarhorni fullorðinna. Áhersla er á rannsóknir um samskipti barna, jafningjamenningu og fullgildi í leik. Fjallað verður um  hlutverk leikskólakennara í leik barna og kynntar verða athugunar- og skráningaleiðir sem nýttar eru í þeim tilgangi að meta og gera nám barna í leik sýnilegt. Auk þess verður skoðað hvernig námsumhverfi leikskólans hefur áhrif á þátttöku barna í leik. 

Mætingarskylda er í kennslustundir í hverri viku. Auk þess er mætingarskylda í staðlotur í Sögu.

Hluti verkefna í námskeiðinu eru vettvangstengd og vinna nemendur þau á sínum vinnustað. Lögð er áhersla á að nemendur æfist í að tengja fræðilegt lesefni við leikskólastarf á vettvangi.

Tónlist í lífi ungra barna (LSK009G)

Á þessu námskeiði kynnast nemendur fræðilegum skrifum um tónlistarþroska barna og helstu aðferðum í notkun tónlistar í faglegu starfi með börnum. Lesefnið fjallar um nýjustu þekking á áhrifum tónlistar frá fæðingu og á fyrstu árum í lífi barns.