Upplýsingafræði

Félagsvísindasvið

Örnám á framhaldsstigi – 30 einingar

Örnám í upplýsingafræði er stutt námsleið sem kennd er í fjarnámi og gefur þér tækifæri til að bæta við þig hagnýtri sérþekkingu.

Sækja um nám

Um hvað snýst námið?

Örnám í upplýsingafræði (e. micro-credential) byggir á þremur stoðum: fólki, upplýsingum og tækni. Námið er bæði fræðilegt og hagnýtt og veitir ekki aðeins sterkan fræðilegan grunn heldur einnig nauðsynlega færni til að gegna lykilhlutverki í fjölbreyttum atvinnugreinum sem knúnar eru áfram af upplýsingum og þekkingu. Í náminu er lögð áhersla á að þróa færni til að greina ólíkar upplýsingaþarfir, stjórna upplýsingum og gögnum í samræmi við þarfir vinnustaða, miðla efni á samfélagsmiðlum og vef, og móta framtíð bókasafna sem menningarstofnana sem styðja við félagslega þátttöku, lýðræði og borgaralega virkni.

Örnám er stutt nám sem auðveldar fólki að bæta við sig þekkingu á afmörkuðu sviði. Námið er byggt upp eins og annað háskólanám og lýtur sömu gæðakröfum. Örnámi lýkur ekki með prófgráðu heldur fá nemendur staðfest með vottorði að námi sé lokið. Örnám er metið til ECTS-eininga sem hægt er að nýta í meistaranámi í upplýsingafræði sem lýkur með prófgráðu.

Uppbygging náms

Námið er 30 einingar og skipulagt sem hlutanám til eins árs. Nemendur geta einnig valið að taka námið á lengri tíma.

Fyrirkomulag kennslu

Námið er kennt á íslensku en flestar bækur eru á ensku eða öðrum erlendum tungumálum.

Námskeið í upplýsingafræði eru kennd í fjarnámi sem getur innifalið stuttar staðlotur og fyrirlestra í streymi. Námið er gjarnan stundað samhliða vinnu.

Annað

Mögulegt er að fá einingar úr náminu metnar upp í meistaranám:

Sjá 120 eininga MIS námsleið fyrir þau sem ekki hafa grunn í upplýsingafræði
Sjá 120 eininga MA námsleið fyrir þau sem hafa grunn í upplýsingafræði

Skipulag náms

Kjörsvið:

Óháð námsári

Haust
Grunnþættir starfa innan bókasafna, skjalasafna og annarra upplýsingastofnana
Upplýsingaleitir og stafræn miðlun
Vor
Upplýsingahegðun og upplýsingalæsi: Kenningar og rannsóknir

Grunnþættir starfa innan bókasafna, skjalasafna og annarra upplýsingastofnana (UPP114F)

Nútímasamfélög treysta á að upplýsingar séu áreiðanlegar, að skjöl séu unnin á gagnsæjan hátt og að fólk geti ratað um sífellt flóknara upplýsingalandslag. Námskeiðið fjallar um hvernig bókasöfn, skjalasöfn og aðrar þekkingarstofnanir gegna mikilvægu lýðræðislegu og samfélagslegu hlutverki, hvort sem það er í opinbera geiranum, í menningarstofnunum, innan stjórnsýslunnar eða í einkageiranum. Horft er sérstaklega á þessi hlutverk í ljósi stafrænnar umbreytingar, gervigreindar og aukinna rangupplýsinga/falsupplýsinga. Námskeiðið tengir saman stefnumótun, faglega vinnu og fræðilegar hugmyndir til að skoða hvernig bókasöfn, skjalasöfn og upplýsingastofnanir styðja fólk við að takast á við upplýsingar á ólíkum tímum og í mismunandi aðstæðum í lífinu. Rýnt er í hvernig reglur, stofnanamenning og fagleg hlutverk hafa áhrif á traust, þátttöku, ábyrgð og lýðræðislega ferla. Byggt er á þverfaglegum og norrænum rannsóknum til að skapa sameiginlegan hugmyndalegan grunn í bókasafns- og upplýsingafræði og skjala- og upplýsingaastjórnun. Markmiðið er að undirbúa nemendur fyrir frekara nám og fagleg störf.

Nánar um námskeiðið

Upplýsingaleitir og stafræn miðlun (UPP215F)

Námskeiðið byggir á tveimur samofnum stoðum: upplýsingaleit og stafrænni miðlun. Annars vegar er fjallað um hvernig má nálgast, meta og nýta upplýsingar í síbreytilegu umhverfi, þar sem sérstök áhersla er lögð á hvernig nýta má gervigreind til að fínpússa leitir og vinna úr texta. Hins vegar er sjónum beint að stafrænum samskiptum og stefnumótun, þar sem notkun samfélagsmiðla við þekkingarmiðlun er í forgrunni. Markmiðið er að nemendur öðlist heildstæða færni í að finna áreiðanlegar upplýsingar og miðla þeim áfram til ólíkra hópa á skýran og ábyrgan hátt.

Nánar um námskeiðið

Upplýsingahegðun og upplýsingalæsi: Kenningar og rannsóknir (UPP109F)

Hvernig einstaklingar leita að, nota, miðla og skilja upplýsingar ræðst af því hverjir þeir eru, hvað þeir eru að gera og í hvaða aðstæðum þeir starfa. Kynntar eru helstu kenningar og rannsóknarhefðir í upplýsingafræði sem skýra upplýsingahegðun, upplýsingalæsi og stafrænt læsi, ásamt miðlun upplýsinga í fjölbreyttu félagslegu og tæknilegu samhengi. Námskeiðið veitir fræðilegan grunn til að skilja upplýsingavenjur í daglegu lífi, námi, starfi og samfélagsþátttöku. Fjallað er um hvernig upplýsingavenjur mótast af samfélaginu, tækninni sem við notum og þeim stofnunum sem við treystum og sérstök áhersla lögð á ójöfnuð, útilokun og stafræna gjá. Skoðað er hvernig mismunandi hópar mæta hindrunum í aðgangi að upplýsingum og notkun þeirra og hvernig stofnanir, tækni og milliliðir hafa áhrif á möguleika fólks til þátttöku og virkni. Námskeiðið styður nemendur í að túlka og beita fræðilegri þekkingu með því að byggja á klassískum og nýlegum rannsóknum í upplýsingafræði og gagnrýna nálgun á kenningar, líkön og rannsóknir.

Nánar um námskeiðið

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum ENámskeiðið er ekki kennt á misserinuNámsleiðin í Kennsluskrá

Óháð námsári

Haust
Grunnþættir starfa innan bókasafna, skjalasafna og annarra upplýsingastofnana
Upplýsinga- og skjalastjórn
Vor
Vefstjórnun og upplýsingaarkitektúr

Grunnþættir starfa innan bókasafna, skjalasafna og annarra upplýsingastofnana (UPP114F)

Nánar um námskeiðið

Upplýsinga- og skjalastjórn (UPP105F)

Þessu námskeiði er ætlað að auka færni nemenda í upplýsinga- og skjalastjórn, öðru nafni upplýsingastjórnun (e. information management), sem og rafrænum og stafrænum stjórnarháttum. Fjallað er um aðferðir, tilgang og markmið upplýsinga- og skjalastjórnar. Farið er yfir þau lög, reglugerðir og reglur er varða upplýsingar, skjöl og skjalasöfn á Íslandi. Fjallað verður um samspil upplýsinga- og skjalastjórnar og gæðastjórnunar í samræmi við gæðastaðal um skjalastjórn ÍST ISO 15489-1:2016 Upplýsingar og skjalfesting - skjalastjórn - 1. hluti : Hugmyndir og meginreglur. Lögð verður áhersla á skipulag gagna óháð formi. Sýnt verður fram á hvernig hægt er að nota ýmis konar hugbúnað við skipulagningu gagna, skráningu, vistun og endurheimt. Farið verður í þarfagreiningu og innleiðingu á skjalastjórn og skjalakerfum fyrir vinnustaði. Nemendur þurfa að geta hannað flokkunarkerfi fyrir upplýsingar og skjöl. Farið verður yfir framkvæmd skjalakönnunar og fjallað um gerð skjalavistunaráætlunar. Farið verður yfir langtímavarðveislu rafrænna og stafrænna gagna og fjallað um undirbúning og vinnslu rafrænna vörsluútgáfa ásamt verklýsingum og vinnuleiðbeiningum. Farið verður í heimsóknir á ólík skjalasöfn og unnið á vinnustofu um gerð málalykla. Nemendur vinna hópverkefni og einstaklingsverkefni á misserinu.

Nánar um námskeiðið

Vefstjórnun og upplýsingaarkitektúr (UPP110F)

Markmið námskeiðsins er að kynna upplýsingaarkitektúr og nokkra grunnþætti vefstjórnunar. Lögð er áhersla á upplýsingaarkitektúr, þar á meðal uppbyggingu veftrés, leiðakerfi, nafnakerfi, merkingar og upplýsingahegðun notenda. Fjallað er um aðferðafræði við skipulagningu upplýsinga á vefsíðum og hvað ber að hafa í huga til að mæta þörfum notenda. Einnig er komið inn á aðra þætti vefstjórnunar, svo sem þarfagreiningu, notendaprófanir og aðgengi.

Nánar um námskeiðið

Öll fög eru skyldufög nemaVValfagBBundið val er háð skilyrðum ENámskeiðið er ekki kennt á misserinuNámsleiðin í Kennsluskrá

Skiptinám

Háskóli Íslands er í samstarfi við yfir 400 háskóla um allan heim. Það veitir nemendum HÍ einstök tækifæri til að stunda hluta af náminu erlendis, öðlast alþjóðlega reynslu og styrkja stöðu sína á vinnumarkaði.

Möguleikar

Námsdvöl erlendis er alltaf háð samþykki deildar.

Skilyrði

Til að geta sótt um námsdvöl erlendis þarf námsleið við HÍ að vera að lágmarki:

90 ECTS einingar í grunnnámi
60 ECTS einingar í framhaldsnámi

Sjá frekari skilyrði

Námskeið metin til eininga

Nemendur geta fengið námskeið sem tekin eru erlendis metin sem hluta af námi við HÍ,
þannig að námsdvölin þarf ekki að lengja námstímann. Nemendur semja um mat á einingum við deildina áður en skiptinámið hefst með því að fylla út námssamning.

Meira um möguleika á námsdvöl erlendis

Mögulegt framhaldsnám með þína menntun

Bóka viðtal í náms-og starfsráðgjöf

Hvað segja nemendur?

Stefán Þór Hjartarson

Upplýsingafræði, MIS

Námið í upplýsingafræði hefur verið mér afar lærdómsríkt. Ég hef bakgrunn í miðlun og vefstjórnun og námið dýpkaði skilning minn á upplýsingahegðun verulega. Ég kynntist fræðilegum kenningum jafnt sem praktískum atriðum tengdum því hvernig við mannfólkið umgöngumst upplýsingar, þær hindranir sem geta staðið í vegi okkar og mögulegar leiðir til að koma þeim til skila til ákveðinna hópa. Það sem vakti einna mest áhuga minn voru félagslegar kenningar varðandi upplýsingahegðun minnihluta- og undirmálshópa sem hafa mikla þörf á traustum upplýsingum og aðgengilegum leiðum til að nálgast þær. MIS nám í upplýsingafræði mun gagnast mér í framtíðarstarfi og hefur líka gert mig að betri manneskju með því víkka sjóndeildarhring minn.

—

Hrönn Björgvinsdóttir

Upplýsingafræði, MIS

Námið er fjölbreytt og skemmtilegt og býður nemendum upp á svigrúm til sérhæfingar á sínum áhugasviðum. Námið hefur nýst mér gríðarlega vel í starfi sem verkefnastjóri ungmennastarfs á almenningsbókasafni. Því er ekki síst að þakka að ég gat aðlagað námið að þeim áherslum sem starf mitt krefst. Það er hröð þróun og ímyndarbreyting sem á sér stað á almenningabókasöfnum í dag. Mér finnst námið hafa veitt mér góð þekkingu og verkfæri til þess að taka þátt í því að móta bókasöfn framtíðarinnar.

—